Brüksel, markasız (jenerik) ilaçların geçen yıl İskoçya'nın Turnberry kentinde imzalanan AB-ABD ticaret anlaşması kapsamında korunduğunu savunuyor.
Avrupa Komisyonu, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, ABD Başkanı Donald Trump'ın jenerik ilaçlara yönelik açıkladığı yeni gümrük tarifelerinden Avrupa'nın jenerik ilaç ihracatının muaf tutulmasını beklediğini belirtti.
Komisyon, Washington'ın geçen yıl imzalanan transatlantik ticaret anlaşması kapsamında bu ürünler için sıfır gümrük vergisi taahhüdünde bulunduğunu ifade etti.
Trump, salı günü yaptığı açıklamada, ilaç üretimini yeniden ABD'ye çekme amacıyla Ağustos 2028'den itibaren jenerik ilaçlara yüzde 100 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu.
Başkan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, bu oranın 2029 yılında yüzde 200'e çıkarılacağını söyledi.
Ancak 2025 yılında İskoçya'nın Turnberry kentinde imzalanan ticaret anlaşması kapsamında ABD, Avrupa menşeli jenerik ilaçları yüksek tarifelerden muaf tutmayı taahhüt etmişti.
Anlaşmaya göre, AB'den ihraç edilen jenerik ilaçlar yalnızca ABD'nin tüm ticaret ortaklarına uyguladığı "en çok kayrılan ülke" (Most Favoured Nation - MFN) gümrük tarifesine tabi olacak. Bu oran fiilen yüzde 0 olarak uygulanıyor.
Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Sözcüsü Olof Gill, ortak açıklamaya atıfta bulunarak şu ifadeleri kullandı:
"Amerika Birleşik Devletleri, jenerik ilaçları yüzde 15'lik tarifelerden muaf tutmayı taahhüt etmiştir. Bu nedenle en çok kayrılan ülke (MFN) uygulaması geçerliliğini sürdürmekte olup buna karşılık gelen gümrük vergisi oranı yüzde 0'dır."
Gill ayrıca, AB'nin yenilikçi (patentli) ilaçlarının ise yüzde 15 gümrük vergisine tabi olmaya devam ettiğini söyledi.
Gill, "Bu durum, AB-ABD Ortak Bildirisi'nin istikrar ve öngörülebilirliği koruyarak, stratejik öneme sahip bir sektörü aksaklıklardan ve gümrük vergisi artışlarından koruduğunu açıkça göstermektedir." değerlendirmesinde bulundu.
Söz konusu anlaşma hukuken bağlayıcı olmasa da, şartlarının ihlal edilmesi halinde tarafların karşılıklı gümrük tarifeleri uygulamaya başlaması bekleniyor.
Trump'ın son tarife tehdidi, yönetiminin yılın başlarında yaşadığı hukuki gerilemenin ardından gümrük vergisi politikasını yeniden şekillendirmeye çalıştığı bir dönemde geldi. ABD'nin geçici yüzde 10'luk tarifelerinin cuma günü sona ermesi bekleniyor.
Washington, yeni soruşturmaların transatlantik anlaşmada belirlenen yüzde 15'lik üst sınırı aşmayacağını savunsa da, Avrupa Birliği zorla çalıştırma iddiaları, üretim sektöründeki aşırı kapasite ve muhtemelen dijital hizmet vergileriyle ilgili yeni ABD soruşturmalarına karşı hazırlık yapıyor.
İlaç Kıtlığı Riski
Avrupa jenerik ilaç üreticilerini temsil eden Medicines for Europe, alınan kararların ABD'de ciddi ilaç kıtlıklarına yol açabileceği uyarısında bulundu.
Sektör kuruluşu, Turnberry Anlaşması uyarınca Avrupa'dan gelen patent süresi dolmuş ilaçların her koşulda gümrük tarifelerinden muaf tutulması gerektiğini belirtti.
İsviçre merkezli jenerik ilaç üreticisi Sandoz ise çarşamba sabahı yaptığı açıklamada, "Uygulamanın kapsamı ve ayrıntıları henüz netleşmediği için olası etkileri değerlendirmek için erken." ifadelerini kullandı.
Şirket sözcüsü ayrıca, ABD'de ilaçların uygun fiyatlı ve erişilebilir olmasını sağlamak amacıyla politika yapıcılarla diyaloğu sürdüreceklerini söyledi.
Jenerik ilaçlara yönelik yeni tehditler, Trump yönetiminin Almanya'nın ilaç fiyatlandırma politikaları nedeniyle yeni gümrük vergileri uygulama tehdidinde bulunmasının ardından ilaç sektöründeki baskıyı daha da artırmış oldu.
Washington, Almanya'nın ilaç fiyatlandırma düzenlemelerinin, yenilikçi ilaçların araştırma ve geliştirme maliyetlerinin orantısız şekilde ABD tarafından karşılanmasına neden olduğunu iddia ediyor.
ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, geçen hafta yaptığı açıklamada, Fransa'nın ilaç fiyatlandırma uygulamalarıkonusunda da Fransız yetkililerle görüşmeler yürüttüğünü söyledi.
Avrupa Komisyonu Sözcüsü Olof Gill ise değerlendirmesini şu sözlerle tamamladı:
"İlaç sektörü, yüksek düzeyde entegre tedarik zincirleri, güçlü yatırım ve araştırma bağları ile büyük ölçüde dengeli ticaret akışları sayesinde Atlantik'in her iki yakası için de kritik öneme sahiptir.
Bu bağların korunması hem hastaların ilaca erişimi hem de yenilikçiliğin sürdürülebilmesi açısından hayati önem taşımaktadır."
Politico
