AB'nin Kiev'e Yönelik 8 Milyar Euroluk Desteği Diplomatik Ayrılıkların Gölgesinde Kaldı
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in, Gdańsk'ta düzenlenecek Ukrayna Yeniden Yapılanma Konferansı'nda Kiev'e sağlanacak 90 milyar euroluk AB kredisinin ilk dilimini açıklaması bekleniyor.
Perşembe günü gerçekleştirilecek toplantı, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin etkinliğe katılmama kararı nedeniyle gölgede kaldı.
Diplomatlar ve yetkililerin verdiği bilgilere göre Von der Leyen, Ukrayna'nın 90 milyar euroluk kredi paketinin ilk bölümünü duyuracak.
8 milyar euroluk bu ilk dilim, hem Ukrayna'nın genel kamu bütçesine hem de savunma sektörüne yönelik mali destekten oluşacak.
Kiev yönetimi, Zelenski'nin Ukrayna ve Polonya'nın ortak ev sahipliğinde düzenlenen iki günlük etkinliğe katılmayacağını doğrulamasının ardından, Ukrayna'yı Gdańsk'taki konferansta Başbakan Yulia Svyrydenko temsil edecek.
Bu karar, Zelenski ile Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki arasında yaşanan diplomatik anlaşmazlığın ardından geldi. Anlaşmazlığın nedeni, Zelenski'nin Ukrayna İsyan Ordusu (UPA) adını taşıyan bir Ukrayna askerî birliğini onurlandırma kararıydı.
Polonya Başbakanı Donald Tusk da Berlin'de gerçekleştirilecek E5 liderler toplantısına katılıyor. Almanya, Fransa, İtalya, Birleşik Krallık ve Polonya'nın yer alacağı toplantıda Ukrayna'nın savunması ve Rusya'ya yönelik yaptırımların ele alınması bekleniyor.
Gözlemciler, E5 ülkelerinin liderlerinin Zelenski'yi ikna ederek konferansa katılımını sağlayabileceklerini umut ediyordu. Ancak şu ana kadar bu umutların boşa çıktığı görülüyor.
Berlin'deki toplantı öncesinde konuşan Tusk, Zelenski'nin yokluğunun konferans için aslında "faydalı" olabileceğini ima eden bir açıklama yaptı.
"Daha az duygusallık olacak ve daha çok içeriğe, politikalara odaklanan bir tartışma yürütülebilecek," dedi gazetecilere.
Tarihî Anlaşmazlık
Kriz, Zelenski'nin bir Ukrayna askerî birimine "UPA Kahramanları" adını vermesinin ardından patlak verdi.
Tarihçi kökenli bir siyasetçi olan ve iç politikada Tusk'ın rakibi konumundaki Nawrocki, buna karşılık olarak Zelenski'ye daha önce verilmiş olan Polonya'nın en yüksek devlet nişanı olan Beyaz Kartal Nişanı'nı geri aldı.
Zelenski de ödülü iade etti. Bunun ardından mevcut ve eski bazı Ukraynalı yetkililer de Polonya devlet nişanlarını geri gönderdi.
Bu tarihî anlaşmazlık, savaş döneminde müttefik olan iki ülke arasındaki en hassas konulardan biri olarak görülüyor.
UPA, birçok Ukraynalı tarafından Sovyet karşıtı bir bağımsızlık hareketi olarak hatırlanıyor. Ancak Polonya'da örgüt daha çok 1943-1945 yılları arasında Polonyalı sivillere yönelik katliamlarla ilişkilendiriliyor.
Varşova bu olayları "soykırım" olarak nitelendirirken, Kiev bu tanımlamayı reddediyor.
Yıllarca süren engellerin ardından, Polonyalı ve Ukraynalı ekipler Nisan 2025'te Batı Ukrayna'daki Polonyalı kurbanların mezarlarında yeniden kazı çalışmalarına başlamıştı.
Ancak buna rağmen taraflar arasında uzlaşma arayışının oldukça zayıf olduğu görülüyor.
Euractiv