AK Parti İzmir'i sandıkta kazanabilir mi?

İktidar hizmet vaadini öne çıkarırken muhalefette özeleştiri çağrıları da geliyor.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay'ın AK Parti'ye katılması, muhalefette yalnızca iktidara yönelik tepkileri değil, 2024 yerel seçimlerinde yapılan aday tercihlerini de tartışmaya açtı.

CHP yönetimi Tugay'ın aday gösterilmesinden Özgür Özel'i sorumlu tutarken, Yeni Parti içinde de yanlış tercih yapıldığına ilişkin sesler yükseliyor.

Öte yandan "sosyal demokratların kalesi" olarak kabul edilen İzmir'in sandık değil transfer yöntemiyle ele geçirilmesinän gerek İzmir gerekse Türkiye genelinde seçmen üzerinde ne gibi etkiler bırakacağı da sorgulanıyor.

Yeni Parti ve CHP özeleştiri yapar mı?

Tugay, CHP'nin kurultayına ilişkin "mutlak butlan" kararı sonrasında Haziran azinda partisinden ayrılmış, ancak Özel'in kurduğu Yeni Parti'ye katılmamıştı. Bu nedenle transfer Yeni Parti'nin mevcut belediye başkanı sayısını değiştirmiyor.

Buna karşılık Tugay'ı itirazlara rağmen büyükşehir adaylığına taşıyan Özel'in tercihi yeniden sorgulanıyor. Özel, Tugay'ın adaylığı için "sütte leke var, onda yok" ifadesini kullanmıştı. Ancak Tugay'ı Karşıyaka Belediye Başkanı olarak gösteren ise önceki genel başkanlık döneminde Kemal Kılıçdaroğlu idi.

Siyaset Bilimci Dr. Seren Selvin Korkmaz, DW Türkçe'ye değerlendirmesinde, İzmir'deki gelişmenin yalnızca iktidarın baskısı ve muhalefetin mağduriyeti üzerinden okunmasının eksik kalacağını söylüyor. Kentte uzun zamandır yerel yönetim sorunları, siyasi rekabet eksikliğinin yarattığı rehavet ve parti içi çekişmeler bulunduğuna dikkat çeken Korkmaz'a göre aday tercihleri ve parti içi karar alma mekanizmaları sorgulanmalı.

Özel: Kavun gibi dibini koklayıp hainin kokusunu alamıyorsun

Bu arada Özel, Nefes Gazetesi'ne yaptığı açıklamada transferin arka planında tehdit ve şantaj olduğunu savunarak, şöyle konuştu:

"İzmir'e böyle bir ihanet edeceğini bilsek göstermezdik. Ben aday gösterdiysem, ben gösterdim ama hepsini Parti Meclisi'nde anketleri göstererek yaptık ama ankette kavun gibi dibini koklayıp hainin kokusunu alamıyorsun. Adam ihanet etti."

Yeni Parti açısından tartışmanın yakın zamanda yalnızca Tugay'a yönelik suçlamalarla kapanmayacağı yorumları yapılıyor. Özel'in 2024'te İzmir'deki aday değişikliklerini "Değişim nerede diyenler İzmir'e baksın" sözleriyle savunmuş olması da bugün kendisine yöneltilen eleştirilerin dayanaklarından biri.

İzmir merkezli Bir Arada Yaşarız Eğitim ve Toplumsal Araştırmalar Vakfı (BAYETAV) Akademik Çalışmalar Koordinatörü Dr. Serkan Turgut da DW Türkçe'ye, aday tercihlerinde Özel'e bağlılığın öne çıktığını, halkın adaylara bakışının yeterince dikkate alınmadığını anlatıyor. 

Turgut'a göre İzmir'deki tepki şu anda önce Tugay'a, ardından onu aday gösteren Özel'e yöneliyor.

CHP yönetiminden ise hem Tugay'a hem onu aday gösteren yönetime eleştiri var. Ancak çok uzun yıllardır partide bulunan ve Kılıçdaroğlu'na yakın Afyon ve Aydın gibi belediye başkanlarının da iktidara katılması bu sorunun sadece Yeni Parti yönetimi ile ilgili değil genel olduğu yorumlarına yol açıyor.

Korkmaz, muhalefetin kendi yönetimsel ve örgütsel zaaflarıyla yüzleşmesi gerektiğini vurgulayarak, "Muhalefetin kendi yönetimsel ve örgütsel zaaflarıyla yüzleşmeden yalnızca iktidarın müdahalelerine işaret etmesi, seçmenin yaşadığı güven kaybına cevap vermiyor" diyor.

Cemil Tugay'ın geçişi seçmeni nasıl etkiler?

Bu arada İzmir gibi bir şehrin Tugay'ın transferiyle iktidara geçmesi sadece İzmir'de değil Türkiye genelinde seçmenlerde büyük etki yarattı.

Korkmaz'a göre, Aydın'dan diğer belediyelere uzanan transferler ve yargısal müdahaleler siyasetin sandıktaki rekabetten ziyade siyasi mühendislik yoluyla şekillendirilmesinin örnekleri.

Bu tablonun seçmende "öfke, hayal kırıklığı ve etkisizlik duygusu” yarattığını belirten Korkmaz, öfkenin örgütlü bir siyasi kanala ve değişim perspektifine kavuşamaması halinde diğer iki duyguyu derinleştirebileceği uyarısında bulunuyor. 

Özellikle Yeni Parti açısından en büyük riski burada gören Korkmaz, seçmenin beklentileriyle siyasi elitlerin gündemi arasındaki mesafenin giderek açıldığını söylüyor.

Korkmaz, muhalefetin bu öfkeyi yeni bir örgütlenme kapasitesine ve inandırıcı bir alternatife dönüştürememesi halinde, en kalıcı etkinin belediyelerin el değiştirmesinden çok seçmenin siyasete güveninin zayıflaması olabileceğini belirtiyor.

İktidar ne mesaj veriyor, 2029'da kazanabilir mi?

Öte yandan iktidarın bu transferle hedefini, belediye başkanlığı makamını kazanmanın ötesinde, hizmetlerde sağlanacak iyileşmeyle İzmir'deki siyasi direnci kırmak olarak okuyanlar da bulunuyor.

Turgut'un Tugay'ın transfer iddialarının konuşulduğu yaz aylarında yaptığı İzmir Barometresi araştırmasında katılımcıların yüzde 57,8'i Tugay'a güvenmediğini, sadece yüzde 16,3'ü güvendiğini belirtiyor; yüzde 25,9'u ise kendisini ortada konumlandırıyor. Bu arada aynı araştırmaya göre İzmir halkının yüzde 60'ı AKP'ye oy vermeye çok mesafeli.

AK Parti daha önce 2014'te Binali Yıldırım, 2019'da Nihat Zeybekci ve 2024'te Hamza Dağ'ı İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığına aday göstermiş, ancak üç seçimde de CHP karşısında kazanamamıştı.

Korkmaz, İzmir'in AK Parti'ye bir belediye başkanı transferi yoluyla geçmesinin sıradan bir siyasi transferin çok ötesinde sembolik bir anlam taşıdığını ifade ederek bu sözlerini şöyle açıyor:

"Çünkü İzmir, AK Parti'nin yaklaşık çeyrek asırlık iktidarı boyunca kazanmayı çok istediği, ancak seçmeni ikna ederek siyasi üstünlük kuramadığı bir kent. 

Dolayısıyla burada verilmek istenen mesaj İzmir'in kazanılmasının ötesinde, muhalefetin en güçlü olduğu alanlara bile iktidarın müdahale edebileceği. Bir anlamda, muhalefete ve muhalif seçmene gücünün sınırsız olduğu algısını yaratma çabasından söz ediyoruz."

DW