Antarktika penguenleri üreme mevsimlerini köklü biçimde değiştirdi

Değişen sıcaklıkların davranıştaki bu değişimin arkasında olduğu düşünülüyor; Uzmanlar bunun üç türün hayatta kalmasını tehdit ettiğinden endişe ediyor

Araştırmalara göre Antarktika’daki penguenler, görünüşe göre iklim değişikliğine yanıt olarak, üreme mevsimlerini köklü biçimde değiştirdi.

Oxford Üniversitesi ve Oxford Brookes Üniversitesi’ndeki Penguin Watch tarafından yürütülen on yıllık bir çalışmada, davranışlarda dramatik değişimler ortaya kondu. Bazı penguenlerin üreme dönemi üç haftadan fazla öne çekilmiş durumda.

Bu değişimler, penguenlerin besine erişimini sekteye uğratma riski taşıyor ve hayatta kalmalarına yönelik endişeleri artırıyor. Raporun başyazarı Dr. Ignacio Juarez Martínez, “Çok endişeliyiz; çünkü bu penguenler üreme mevsimlerini bu kadar ileri çekiyor ve penguenler artık bilinen tüm kayıtların öncesinde üremeye başlıyor,” dedi.

“Değişimler o kadar hızlı gerçekleşiyor ki penguenler, avlarının henüz ortada olmadığı zamanlarda üremeye başlayabilir. Bu da yavru penguenlerin yaşamlarının ilk haftalarında yiyecek bulamamasına yol açabilir ki bu ölümcül olabilir. 

Penguenler avlarının davranışlarına uyum sağlayabilse bile, bu tempoyu çok daha uzun süre sürdürebileceklerini bekleyemeyiz.”

Araştırmacılar, 2012 ile 2022 yılları arasında penguenlerin üreme zamanlamasındaki değişimleri inceledi; özellikle de bir kolonide “yerleşme” zamanını — penguenlerin bir yuvalama alanını kesintisiz olarak işgal etmeye başladıkları ilk tarihi — ele aldılar. 

Üç tür üzerinde çalışıldı: Adélie (Pygoscelis adeliae), chinstrap (P. antarcticus) ve gentoo (P. papua). İncelenen kolonilerin büyüklüğü, birkaç düzine yuvadan yüz binlerce yuvaya kadar değişiyordu.

Bilim insanları, Antarktika’daki ve bazı sub-Antarktik adalardaki 37 koloni çevresine yerleştirilmiş 77 zaman atlamalı kameradan elde edilen verileri kullandı. Her kamera görüntü aldığında, aynı zamanda hava sıcaklığını da kaydetti.

Salı günü Journal of Animal Ecology dergisinde yayımlanan sonuçlar, her üç tür için de üreme mevsiminin zamanlamasının rekor hızlarda öne çekildiğini gösteriyor.

Gentoo penguenleri en büyük değişimi gösterdi: On yıl içinde ortalama 13 günlük bir öne çekilme ve bazı gentoo kolonilerinde 24 güne varan bir kayma gözlemlendi. Bu, bugüne kadar herhangi bir kuşta — ve muhtemelen herhangi bir omurgalıda — kaydedilmiş en hızlı fenoloji (üreme zamanlaması) değişimi anlamına geliyor. Adélie ve chinstrap penguenleri de üreme dönemlerini ortalama 10 gün öne çekti.

Bu denli köklü değişimler, bölgedeki penguen türleri arasındaki rekabeti de artırma tehdidi taşıyor; belirgin “kazananlar” ve “kaybedenler” ortaya çıkması bekleniyor.

Juarez, “Gentoo’lar daha ılıman iklimlere uyumlu bir tür ve iklim değişikliğinin Antarktika’ya getirdiği daha yumuşak koşullardan hâlihazırda faydalanıyor,” dedi. “Zaten yarımada boyunca kolonilerini genişletiyorlar ve mevcut kolonilerdeki sayıları artıyor; buna karşılık Adélie ve chinstrap’lerin sayıları Antarktika Yarımadası genelinde azalıyor.

Juarez'e göre; “Artan rekabet senaryosu bunu yalnızca daha da kötüleştirir. Besin açısından bakıldığında, gentoo’lar genelci besleniciler; yani krilden balığa geçiş yapabiliyorlar. Bu da onları krilin az olduğu yıllarda daha az etkilenir kılıyor; diğerleri ise kril konusunda uzmanlaşmış türler.”

Üreme dönemlerindeki kayma, penguenlerin alan ve yuvalama yerleri için çatışmasına da yol açabilir. Juarez, “Antarktika Yarımadası’nda üç türün bir arada yaşayabilmesinin nedenlerinden biri, geleneksel olarak üremelerinin zamansal olarak basamaklı olmasıydı; Adélie ve chinstrap’ler daha erken, gentoo’lar ise biraz daha geç ürerdi,” dedi.

Üç tür, avlanma derinliklerindeki ve deniz buzu koşullarındaki farklılıklar sayesinde alan paylaşımını ve rekabeti asgari düzeyde tutmayı da başarmıştı. Besin, diğer kaynaklar ve karsız yuvalama alanları için artan rekabet, yavru büyütmeyi daha da zorlaştıracaktır. 

Juarez, “Gentoo’ların daha önce Adélie veya chinstrap’lere ait olan yuvaları aldığını şimdiden gördük,” dedi.

Penguenlerin üreme tarihlerini öne çeken spesifik mekanizmanın ne olduğu net değil. Bunun, birçok hayvan ve bitkide olduğu gibi daha sıcak sıcaklıklardan, buzun daha erken kırılmasından, karın daha erken erimesinden, fitoplankton patlamalarının daha erken gerçekleşmesinden ya da başka faktörlerden kaynaklanabileceği düşünülüyor.

Penguenler, derin sulardan yüzeye besin taşıyarak alglerin fotosentezi tamamlayabilmesi için hayati öneme sahip olmak dâhil, Antarktika besin zincirlerinde kilit bir rol oynuyor. Bilim insanları, türlerin kaybının geniş çaplı bir ekosistem çöküşü riskini artırmasından endişe ediyor.

Juarez, “Chinstrap ve Adélie kolonileri ne yazık ki bölge genelinde açık bir düşüş içinde ve bunun yakın zamanda tersine döneceğine dair bir neden yok,” dedi. 

“İmparator penguenleri de burada ürüyor ve onların da yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu görülüyor. Antarktika’da penguen çeşitliliğini her ne pahasına olursa olsun korumak istiyoruz. 

Antarktika ekosistemi çok az bağlantıya sahip bir ağdır; modellerin öngördüğü gibi yüzyılın sonuna kadar birkaç penguen türünün kaybedilmesi, işleyişi ve dayanıklılığı için ölümcül bir darbe olabilir.” diyerek iklim değişikliğinin kutuplarda yaşanan değişime bir kez daha dikkat çekti.

The Guardian