GÜNCEL KURLAR
🇺🇸USD: 50,5051 ₺ 🇪🇺EUR: 55,5556 ₺ 🥇GRAM ALTIN: 7.047,19 ₺ ₿BTC: 3.077.439 ₺ 🇺🇸USD: 50,5051 ₺ 🇪🇺EUR: 55,5556 ₺ 🥇GRAM ALTIN: 7.047,19 ₺ ₿BTC: 3.077.439 ₺ 🇺🇸USD: 50,5051 ₺ 🇪🇺EUR: 55,5556 ₺ 🥇GRAM ALTIN: 7.047,19 ₺ ₿BTC: 3.077.439 ₺
23 Kasım 2026 - 00:22

info@turkglobalmedia.com

Bilim Dünyası

Arjantin, balina ölümlerini araştıracak

15.11.2026 21:43
TGM Haber Merkezi
42 okunma
Arjantin, balina ölümlerini araştıracak

Arjantin kıyılarında onlarca balinanın ölümü bilim insanlarını alarma geçirdi

Bu haberi paylaş:

Temmuz ayından bu yana Patagonya sularında hem yavru hem de yetişkin güney balinalarının alışılmadık bir şekilde toplu halde öldüğü tespit edildi ve bu durum, bir bakteri ve zararlı alg patlamalarının etkileri üzerine soruşturmalara yol açtı. 

Her yıl 1.000'den fazla güney balinası, Antarktika yakınlarındaki soğuk sulardan Arjantin'in Chubut eyaletindeki Península Valdés körfezlerine gelir ve burada üreme ve yavrularını büyütme için elverişli koşullar bulurlar. 

Mayıs ve Aralık ayları arasında, kıyıya yakın yerlerde su yüzeyine sıçrayarak veya kuyruklarını suyun üzerine kaldırarak Patagonya kıyı şeridinin belirleyici bir özelliği haline gelirler. 

Her yıl kıyı boyunca az sayıda balina ölü bulunmasına rağmen, vakalardaki keskin artış bilim insanlarını alarma geçirdi ve bunun balina ölümleri için rekor bir yıl olabileceği konusunda uyardılar.

Chubut eyaletindeki bilim insanları ve yetkililer sezon sonuna kadar resmi bir ölüm sayısı açıklamaktan kaçınırken, gayri resmi tahminler sayının 300'ü aştığını gösteriyor. 

Araştırmacılar, bu yılki toplam sayının rekor seviyedeki rakamları aşacağını şimdiden tahmin ediyor. 

Balina Koruma Enstitüsü (ICB) tarafından 2003 yılından beri yürütülen Península Valdés'teki Güney Balina Sağlığı İzleme Programı, yavru ölümlerinin 2012 yılında 113 ölü yavru ile zirveye ulaştığını, karaya vuran yetişkin sayısının ise 2022 yılında 28 ölü yetişkin ile belgelendiğini gösteriyor.

Deniz Sistemleri Çalışma Merkezi Deniz Memelileri Laboratuvarı'nda araştırmacı olan Mariano Coscarella'ya göre, bu yıl yetkililer sadece yavruları değil, daha az rastlanan bir durum olan genç ve yetişkin balinaları da buldu. Biyolog, bunun iki farklı olguyu yansıttığını söylüyor.

Yavru balinaların ölümlerinin, ciddi sistemik hastalığa neden olabilen erizipel ile ilişkili Erysipelothrix rhusiopathiae adlı bir bakteriyle bağlantılı olduğu tespit edildi.

Coscarella, “Bu bakteri balinanın derisinde yaşar ve martı gagalaması gibi yaralardan veya yiyecek alımından girebilir” - “Bu durumda giriş yolunun hangisi olduğunu bilmiyoruz, ancak yavrular için oldukça patojenik olduğunu biliyoruz.”  diye açıklıyor. 

Yetişkin balinaların ölüm nedeni ise hala araştırılıyor, ancak araştırmacılar bunun, belirli koşullar altında balinaları ve diğer deniz canlılarını öldürebilen toksinler üreten, yaygın olarak “kırmızı gelgit” olarak bilinen zararlı bir alg patlamasıyla bağlantılı olabileceğinden şüpheleniyorlar. 

Bu olgu, iklimsel ve çevresel faktörlerin birleşiminden kaynaklanan ve tekrarlayan bir durumdur ve 2022'de kaydedilen ölüm oranlarındaki artışın da arkasında yatan nedenlerden biridir.

İl hükümetine göre, Kaliforniya Üniversitesi, Davis'ten (UC Davis) veteriner hekim Marcela Uhart'ın önderliğindeki Sağlık İzleme Programı kapsamında otopsiler ve bilimsel ve mikrobiyolojik analizler için örnek toplama çalışmaları yürütülmektedir. 

Hükümet, "Şimdiye kadar bulunan balinalardan toplanan örnekler, her iki körfezde [Nuevo ve San José] su ve kabuklu deniz ürünleri örnekleme programı ile aşamalı olarak tamamlanacaktır" dedi.

Sağlık İzleme Programı için otopsileri yürüten uzmanlardan biri olan çevre yönetimi uzmanı Víctor Fratto, "Bunların hepsi daha önce gördüğümüz durumlar" diyor. 

“2016 yılında Dr. Carla Fiorito, burada bu bakteriden kaynaklanan bir buzağı ölümünü zaten tespit etmişti ve Hollanda, Birleşik Krallık ve Kaliforniya'da da balinalar erizipelden öldü,” diye ekliyor ve hastalığın bağışıklık sistemleri daha az gelişmiş olduğu için genç hayvanları yetişkinlerden daha şiddetli etkilediğini belirtiyor.

Bilim insanları, yerel halk ve turistler arasında endişe konusu haline gelmeden önce bile, Temmuz ayından itibaren bu olağandışı ölüm olayını belgelemeye başladılar. 

Endüstriyel üretim uygulamalarındaki değişikliklerin veya bölgede yeni bir fabrikanın açılmasının sorumlu olup olmadığını araştırdılar, ancak Coscarella'ya göre, insan faaliyetinin ölümlere neden olduğuna dair doğrudan bir kanıt bulamadılar.

“Bu, iklim değişikliği veya El Niño hava olayı gibi küresel sorunların, bakterinin çoğalmasına izin verecek şekilde okyanus koşullarını değiştirmediği anlamına gelmez,” diye ekliyor.

Kıyıya vuran bir balina olduğunda, Chubut'un Flora ve Fauna Departmanı bünyesinde faaliyet gösteren Kıyı Yaban Hayatı Ağı tarafından belirlenen protokol, izlenecek yolu belirler. 

Eğer leş uzak veya erişilemez bir bölgedeyse, olduğu yerde bırakılır. Ancak, kalabalık bir plaja vurursa, 50 ton çürüyen etin oluşturduğu halk sağlığı risklerinden kaçınmak için ağır makineler kullanılarak mümkün olan en kısa sürede kaldırılır ve ardından gömülür.

Arjantin Ulusal Bilimsel ve Teknik Araştırma Konseyi'ne (CONICET) bağlı olan ve Puerto Madryn şehrinde bulunan Deniz Memelileri Laboratuvarı tarafından 1999 yılından bu yana yürütülen izleme çalışmalarına göre, Güney Amerika'daki en büyük güney gerçek balinası (southern right whale) sığınağı olan Valdés Yarımadası'nı ziyaret eden balina popülasyonu, yıllar içinde istikrarlı bir şekilde artış göstermiştir.Güney Amerika'daki popülasyon, yıllar içinde istikrarlı bir şekilde büyüdü.

1990'ların sonlarında, yaklaşık 100 yavru dahil olmak üzere 500 civarında balinanın kaydedildiği popülasyon, bu yıl 409'u yavru olmak üzere 1.375 bireye ulaştı. 

En yüksek sayı, araştırmacıların 816'sı yavru olmak üzere toplam 2.110 balinayı saydığı 2025 sezonunda kaydedildi. 

Bir yüzyıl önce ticari balina avcılığı nedeniyle nesli tükenme noktasına gelen bu tür, günümüzde Arjantin Ulusal Doğal Anıtı statüsüyle korunmakta olup her yıl dünyanın dört bir yanından on binlerce turisti kendine çekmektedir.

Balina Koruma Enstitüsü (ICB) yaptığı açıklamada, "Güney gerçek balinası (southern right whale), bireyleri genellikle dokuz yaşında üreme olgunluğuna erişen, uzun ömürlü bir türdür," 

"Bu nedenle, belirli bir bölgede yaşanan bir ölüm vakasının popülasyon üzerindeki sonuçları anında ortaya çıkmaz ve tekil verilerle değerlendirilemez; bu tür durumların geniş zaman dilimleri ve coğrafi ölçekler üzerinden analiz edilmesi gerekir." ifadelerine yer verdi. 

Enstitü, tıpkı hükümet yetkilileri gibi, araştırmacılar sorunu ve bunun olası uzun vadeli etkilerini anlamaya çalışırken kamuoyunu sabırlı olmaya çağırdı.

 

El Pais

Yayınlanma: 15.11.2026 21:43
Ana Sayfaya Dön