Artemis II Dünya yörüngesinden ayrıldı

Artemis II görevindeki dört astronot, Orion uzay aracı’nın ana motorunu Ay’a doğru son itiş için ateşlemesinin ardından artık Dünya yörüngesinden ayrıldı.

NASA’dan Dr. Lori Glaze, “Translunar injection (TLI)” olarak bilinen ve 5 dakika 50 saniye süren motor ateşlemesinin “kusursuz” geçtiğini söyledi.

Orion kapsülünden Kanadalı astronot Jeremy Hansen ise mürettebatın “Ay’a doğru yol alırken kendini oldukça iyi hissettiğini” ifade etti.

Artemis II şimdi mürettebatı Ay’ın uzak tarafının etrafından dolaştırıp tekrar geri getirecek bir yörüngeye girdi. 

Bu, 1972’den bu yana insanların ilk kez Dünya yörüngesinin dışına çıkması anlamına geliyor.

Orion’dan yapılan canlı yayında Dünya, kapsül uzaya doğru ilerledikçe yavaş yavaş küçülüyor.

Ay’a giden ilk Amerikalı olmayan astronot olan Hansen, görev kontrolüne yaptığı açıklamada mürettebatın bu görev için büyük çaba gösteren insanların “gücünü derinden hissettiğini” söyledi.

Hansen, “İnsanlık bir kez daha neler yapabileceğini gösterdi,” - “Geleceğe dair umutlarınız, bizi şimdi Ay’ın etrafındaki bu yolculukta taşıyor.” dedi.

Orion, yaklaşık bir gün boyunca uzatılmış bir “yüksek Dünya yörüngesinde” kaldı. 

Bu sırada motorlar, navigasyon ve yaşam destek sistemleri kontrol edilirken kapsül Dünya etrafında dolandı. 

Sonunda nihai onay verildi ve motor ateşlemesi başlatıldı — bu da görevin Ay’a doğru son büyük hamlesiydi.

Mürettebat koltuklarının arkasında yer alan servis modülü, tek ana motorunu uzun ve sabit bir itişle ateşledi ve Orion’un hızına saatte binlerce kilometre ekledi. 

TLI manevrası, uzay aracını mürettebatı Dünya’dan şimdiye kadar gidilen en uzak noktaya taşıması beklenen bir yolculuğa soktu — Ay’ın 7.600 km ötesine kadar — ardından yerçekimi etkisiyle geri dönecekler.

NASA, zamanlama ve yörüngenin detaylarına bağlı olarak bunun 1970’te Apollo 13 tarafından kırılan rekoru aşabileceğini tahmin ediyor.

Fırlatmadan bu yana mürettebatla yapılan ilk halka açık video konferansta, Komutan Reid Wiseman uzay aracı Dünya’dan uzaklaşırken “muhteşem bir manzara” gördüklerini söyledi.

Wiseman, “Bütün küreyi kutuptan kutba görebiliyorsunuz... Bu en etkileyici andı ve dördümüzü de adeta duraklattı,” dedi.

TLI, Orion için geri dönüşü olmayan bir nokta değil. 

Ay’a doğru büyük itişten sonra bile kontrol ekipleri uzayda bir nevi “el freni dönüşü” yaparak ciddi bir sorun olması durumunda mürettebatı Dünya’ya geri getirebilir.

Bir acil durumda, TLI’dan sonraki ilk 36 saat içinde bu U dönüşü en hızlı geri dönüş yolu. 

Bu süreden sonra ise Ay etrafında dolaşıp Dünya’ya geri dönmek genellikle daha hızlı ve daha basit olabilir, dedi Orion program yöneticisi Howard Hu.

Hu, ekiplerin mürettebatı güvenli şekilde geri getirebilmek için “yüz binlerce simülasyon” yaptığını ekledi.

Başarılı motor ateşlemesinin ardından yapılan basın toplantısında gülümseyerek “Ne harika birkaç gündü!” dedi.

Orion derin uzaya doğru ilerledikçe, pencerelerden görülen manzara giderek daha etkileyici hale gelecek: 

Dünya arkalarında küçük mavi-beyaz bir küreye dönüşürken, Ay parlak bir diskten kraterlerle dolu dev bir dünyaya dönüşerek kadrajı dolduracak.

Astronotlar ilk video görüşmelerinde manzara değiştikçe “gözlerini pencereden ayıramadıklarını” söyledi.

Görevin yaklaşık altıncı gününde, Orion Ay’ın ötesinde ilerlerken astronotlar tam bir Güneş tutulmasına tanıklık edecek.

Ay, Güneş’in tam önünden geçerek parlak yüzünü tamamen kapatacak ve normalde görünmeyen ışıltılı hale ortaya çıkacak; bu sırada Dünya ise bir kenarda asılı duracak.

Uzay görevlerinde çok sayıda teknik terim kullanılıyor ve TLI da bu görevi takip edenlerin öğrendiği yeni kavramlardan biri.

Umut ediliyor ki bu manevra, insanlığı yeniden Ay yüzeyine adım atmaya bir adım daha yaklaştıran büyük itiş olarak hatırlanacak.

BBC