AB Milletvekillerinin yaz boyunca kaçamayacağı 5 sorun
Avrupa Parlamentosu'ndaki üst düzey görevler için verilecek mücadele, eski anlaşmaları sınayacak ve önümüzdeki iki yıl için yeni siyasi ittifakları şekillendirecek.
AB milletvekilleri tatile, yanıtlanması gereken önemli siyasi sorularla giriyor: Sosyalistler Roberta Metsola'ya meydan okumalı mı? Metsola'nın siyasi grubu onu görevde tutabilmek için ne vermeye hazır? Ve her siyasi grup Parlamento'nun en üst düzey görevlerindeki payını nasıl koruyacak?
Bu soruların yanıtları, milletvekillerinin 31 Ağustos'ta geri dönmesiyle birlikte netleşmeye başlayacak. O tarihten sonra Parlamento'daki ara dönem görev değişimi için müzakereler hız kazanacak. Başkanlık, 14 başkan yardımcılığı, 26 komite başkanlığı, 78 komite başkan yardımcılığı ve etkili koordinatörlük görevlerinin tamamı yeniden paylaşılacak.
Bu yarış, 2024 seçimlerinden bu yana Parlamento'yu şekillendiren ittifakları sınayacak ve sağ ile aşırı sağ grupların kurumun yönetiminde daha büyük rol üstlenip üstlenmeyeceğini belirleyecek.
Avrupa Halk Partisi (EPP) lideri Manfred Weber, "sakin bir yaz" çağrısı yaparak "yaz bitmeden hiçbir şey olmayacak" dedi. Ancak altı haftalık tatilin, milletvekillerinin oy hesapları yapmasını, olası ittifakları değerlendirmesini ve hangi görevler için pazarlık yapacaklarına ya da mücadele edeceklerine karar vermesini engellemesi beklenmiyor.
20 milletvekili, danışman ve yetkiliye göre Parlamento'nun yaz boyunca çözmesi gereken beş önemli konu şöyle:
EPP için: Metsola'yı görevde tutmanın bedelini hesaplamak
Milletvekillerinin çoğu Avrupa Parlamentosu Başkanı Roberta Metsola'nın üçüncü dönem için aday olacağını düşünüyor. Henüz adaylığını açıklamamış olsa da diğer siyasi gruplar hazırlıklarını buna göre yapıyor.
EPP açısından sorun, Sosyalistlerin başkanlığın görev süresinin başında EPP ve Renew Europe ile yapılan ancak kamuoyuna açıklanmayan anlaşma gereği kendilerine geçmesi gerektiğini savunması.
Bu da EPP'yi Sosyalistlerin desteğini almak için ne kadar taviz vermeye hazır olduğuna ve hatta bu desteğe gerçekten ihtiyaç duyup duymadığına karar vermeye zorluyor.
Masadaki en büyük ödül Parlamento Genel Sekreterliği olabilir. Bu görev şu anda Metsola'nın eski kabine şefi ve EPP'ye yakın isim olarak görülen Alessandro Chiocchetti tarafından yürütülüyor. Çok az kişi EPP'nin kurumun en güçlü görevlerinden birini bırakacağına inanıyor.
Bunun yerine daha fazla başkan yardımcılığı, komite başkanlığı veya üst düzey idari görevler ya da genel müdürlük pozisyonları pazarlık konusu olabilir.
Ancak iç görüşmeler hakkında açık konuşabilmek için isimlerinin açıklanmamasını isteyen iki kıdemli EPP milletvekili, gruplarının ne verebileceği sorulduğunda ayrı ayrı gülerek merkez solun artık şart dikte edecek kadar güçlü olmadığını savundu.
Sosyalistler ise Metsola'nın sağ ve aşırı sağdan da destek alabileceğini biliyor. Bu kesimlerde Metsola oldukça popüler.
Kalkınma Komitesi Başkanı İrlandalı liberal milletvekili Barry Andrews, "EPP içinde birçok kişinin aşırı sağ ile resmî iş birliğine açık olduğu görülüyor. Başkan Metsola'nın bu konuda nerede durduğunu bilmemiz gerekiyor." dedi.
"Yeniden seçilirse Parlamento'daki üst düzey siyasi görevler aşırı sağa mı verilecek?" diye sordu.
Muhtemel bir uzlaşının EPP, Sosyalistler ve Renew arasında yazılı taahhütler içermesi bekleniyor.
Renew lideri Valérie Hayer, başkan adayının Avrupa yanlısı çoğunluğu koruyacağına ve EPP'nin yasa geçirmek için sürekli sağa yönelmeyeceğine dair garanti vermesi gerektiğini savundu.
Sosyalistlerin ise, görev süresinin başında imzalanan iş birliği anlaşmasının defalarca ihlal edildiğini gördükten sonra, yeni genel taahhütler yerine somut politika dosyaları konusunda güvence talep etmesi bekleniyor.
S&D Grubu Başkanı Iratxe García, POLITICO'ya yaptığı açıklamada, "Grubumuz her konuda müzakereye hazır. Müzakereler yalnızca görev paylaşımıyla ilgili olmayacak; siyasi taahhütleri de kapsamak zorunda." dedi.
Sosyalistler için: Metsola'ya karşı aday çıkarıp çıkarmamaya karar vermek
S&D Grubu'nun en büyük ulusal delegasyonları arasında yapılan güç paylaşımı anlaşmasına göre Parlamento Başkanlığı görev süresinin ortasında Almanya Sosyal Demokrat Partisi'ne geçmeli.
Parlamento Başkan Yardımcısı ve eski Almanya Adalet Bakanı Katarina Barley doğal aday olarak görülüyordu.
Ancak Barley henüz adaylığını açıklamadı ve SPD de Metsola'nın açık ara favori olduğu bir seçime girip girmemeyi değerlendiriyor.
Bazıları, kazanma ihtimali düşük olsa bile Sosyalistlerin yarışa girmesi gerektiğini, bunun başkanlığı mücadele etmeden bırakmayacaklarını göstereceğini ve pazarlık güçlerini artıracağını savunuyor.
Diğerleri ise sembolik bir yarışın grubun zayıflığını ortaya koyacağını ve müttefiklerinin ayrı anlaşmalar yapmasına zemin hazırlayacağını düşünüyor.
García, kararın "yazdan sonra" verileceğini söyledi.
Renew ve Yeşiller için: Anlaşmayı ne zaman yapacaklarına karar vermek
Renew ve Yeşiller, EPP'nin yasa geçirmek için sık sık sağ ve aşırı sağın desteğine başvurmasına karşı şimdiye kadar büyük ölçüde Sosyalistlerle birlikte hareket etti.
Ancak Parlamento'nun üst düzey görevleri söz konusu olduğunda bu dayanışmanın sürmesi garanti değil.
Sosyalistlerin hâlâ aday çıkarmamış olması ve Metsola'yı yenme ihtimalinin düşük görülmesi nedeniyle birçok liberal ve Yeşil, EPP ile görüşmelere başlamak için beklemenin anlamı olmadığını düşünüyor.
Üst düzey bir Renew milletvekili, "Gayriresmî olarak Renew, iyi muamele görür ve mevcut görevler korunursa Metsola'yı destekleyebileceğimizi söylüyor." dedi.
Aynı milletvekili, grubun "körü körüne sadakat göstermediğini" belirterek Metsola'yı "ulaşılabilir, saygın ve çalışkan" olarak nitelendirdi.
Görüşmelere yakın iki kaynağa göre Yeşiller geçen hafta Strazburg'da ilk strateji toplantısını yaptı.
Bir grup Metsola ile erken anlaşma yapılmasını savunurken, diğerleri bunun için henüz erken olduğunu söyledi.
Bir Yeşil milletvekili Sosyalistler için "Hiç şansları yok." derken, bir diğeri ise "Nasıl olsa seçilecekse neden onunla anlaşma yapıp karşılığında bir şeyler almayalım?" ifadelerini kullandı.
Teşvikler yalnızca başkanlıkla sınırlı değil.
Sosyalistler, Renew ve Yeşiller, orantılı dağılım uygulanmış olsaydı Patriots for Europe veya Europe of Sovereign Nations gruplarına gitmesi gereken bazı görevleri, aşırı sağı yönetimden uzak tutmayı amaçlayan gayriresmî "cordon sanitaire" uygulaması sayesinde ellerinde tutuyor.
Yeşiller Kültür Komitesi Başkanlığını alırken, Sosyalistler de iki ek Parlamento Başkan Yardımcılığı elde etti.
Bu kazanımları korumak karşılığında Metsola'yı desteklemek, kaybedeceklerini düşündükleri bir yarışta Sosyalistleri takip etmekten daha cazip olabilir.
Patriots için: Yönetim masasında yer kazanmak
Patriots for Europe Parlamento'nun üçüncü büyük grubu olmasına rağmen ne başkan yardımcılığına, ne komite başkanlığına ne de komite başkan yardımcılığına sahip.
Aşırı sağa yönelik siyasi izolasyon yasa tekliflerinde zaten zayıflamaya başlamışken grup şimdi Parlamento yönetiminde yer edinmeye çalışıyor.
Bunun en olası yolu, Parlamento Başkanlık Divanı'nı oluşturan 14 başkan yardımcılığından birini kazanmak.
Patriots Grup Başkanvekili Marieke Ehlers ilkbaharda yaptığı açıklamada şöyle demişti:
"Başkanlık Divanı Patriots'ı da ilgilendiren kararlar alıyor. Ama bizim orada bir temsilcimiz bile yok çünkü başkan yardımcımız bulunmuyor."
"Her siyasi grubun bu organda temsil edilmesi gerekir."
Weber, kırmızı çizgisinin aşırı sağa yönetim pozisyonları vermek olduğunu söyledi.
Ancak Parlamento Başkan Yardımcılarının gizli oyla seçilmesi, EPP milletvekillerinin resmî bir anlaşma yapmadan Patriots adayını sessizce destekleyebilmesine imkân tanıyor.
Kıdemli bir EPP milletvekili, "Eğer sadece bir başkan yardımcılığı isterlerse bunu alma ihtimalleri daha yüksek." dedi.
Patriots'ın stratejisini eylül ayında belirlemesi bekleniyor.
Başarıları, Parlamento yönetiminde "cordon sanitaire" uygulamasının hâlâ geçerli olup olmadığını da gösterecek.
Tüm siyasi gruplar için: Kendi liderlik yarışlarını sonuçlandırmak
Ara dönem değişimi, Parlamento'daki siyasi grup liderliklerinin de yenilenmesini beraberinde getiriyor. Ancak mevcut liderlerin çoğu görevini kaybetme riskiyle karşı karşıya görünmüyor.
En kritik yarış, mayıs ayında istifa eden eş başkan Bas Eickhout'un yerine yeni lider belirlemek zorunda olan Yeşiller grubunda yaşanacak.
Görüşmelere yakın kaynaklara göre öne çıkan isimler Danimarkalı milletvekili Kira Marie Peter-Hansen, Belçikalı Sara Matthieu ve Parlamento Başkan Yardımcısı Nicolae Ștefănuță.
Üç kaynağa göre Yeşillerin ekim ayında erken liderlik seçimi yapma kararı, Sosyalistler ve Renew'u da benzer adım atmayı değerlendirmeye yöneltti.
Erken seçimler, grup liderlerinin üst düzey görev müzakerelerine yeni bir yetkiyle katılmasını sağlayacak.
Liderlik yarışının yaşanabileceği diğer grup ise Sol Grup.
Görev süresinin başında yapılan anlaşmaya göre Alman milletvekili Martin Schirdewan'ın eş başkanlığı Syriza'dan Konstantinos Arvanitis'e devretmesi gerekiyor.
Ancak Syriza'nın seçimlerde yaşadığı büyük gerileme ve küçülen delegasyonu nedeniyle bu hakkı hâlâ koruyup korumadığı tartışılıyor.
Artık Sol Grubun ikinci büyük ulusal delegasyonu olan İtalya'nın Beş Yıldız Hareketi daha büyük rol talep ediyor.
Diğer gruplarda ise mevcut liderlerin görevlerini koruması bekleniyor.
EPP'nin Weber'i on yılı aşkın süredir sürdürdüğü liderlikten uzaklaştırmaya niyeti bulunmuyor.
Sosyalistlerin García ile devam etmesi, Renew'un ise Fransız delegasyonunun grup üzerindeki etkisine yönelik eleştirilere rağmen Valérie Hayer'i görevde tutması bekleniyor.
Avrupa Muhafazakârlar ve Reformcular Grubu ile Patriots grubunun liderliğinde de önemli bir değişiklik öngörülmüyor.
Böylece grup liderlerinin büyük bölümü yaz tatiline kendi görevlerini güvence altına almış şekilde girerken, artık başkalarının görevleri üzerine pazarlık yapmaya hazırlanıyor.
Politico
