AB, Yeni ve “Özel” Bir Araç Önermeye Hazırlanıyor
Ticaret Komiseri Šefčovič: “Yüksek risk taşıyan her sektör tek tedarikçiye bağımlılıktan kurtarılmalı”
Avrupa Birliği, Çin’e olan ekonomik bağımlılığını azaltmak amacıyla yeni ticaret araçları geliştirmeye hazırlanıyor. AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič, cuma günü Brüksel’de yaptığı açıklamada, mevcut ticaret araçlarının artık yeterli olmadığını ve tedarik zincirlerini çeşitlendirmeye yönelik özel bir mekanizmaya ihtiyaç duyulduğunu söyledi.
Brüksel Ekonomik Güvenlik Forumu’nda konuşan Šefčovič, “Mevcut araçlarımızı daha kararlı şekilde kullanıyoruz. Ancak boşlukların bulunduğu alanlarda yeni araçlar da geliştiriyoruz. Çeşitlendirme artık özel bir enstrüman gerektiriyor” dedi.
Komiser, Avrupa Birliği’nin Çin ile ticaret ilişkisinin mevcut haliyle sürdürülebilir olmadığını belirterek, “Çin ile her gün yaklaşık 1 milyar avro ticaret açığı verdiğimiz mevcut durum açıkça sürdürülemez” ifadelerini kullandı.
Nadir Toprak Elementleri Krizi Alarm Zillerini Çaldırdı
Avrupa’nın Çin’e bağımlılığı özellikle 2025 yılında daha görünür hale geldi. Pekin yönetimi, çok sayıda sivil ve askeri teknolojide kullanılan nadir toprak elementlerinin ihracatını kısıtlayarak küresel tedarik zincirlerinde ciddi baskı oluşturdu.
Çin bugün:
- Küresel nadir toprak rafinasyon kapasitesinin yaklaşık %90’ını,
- Küresel madencilik üretiminin ise yaklaşık %60’ını
kontrol ediyor.
Bu durum Avrupa’da ekonomik güvenlik tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
Yarı İletken Gerilimi
Gerginliği artıran bir diğer gelişme ise Çin’in Hollandalı çip üreticisi Nexperia üzerindeki ihracat kontrolleri oldu.
Şirketin çipleri büyük ölçüde Çin’de monte ediliyor ve özellikle otomotiv sektörünün tedarik zincirleri açısından kritik önem taşıyor.
Šefčovič, “Özellikle çipler ve nadir toprak elementlerine ilişkin son sanayi vakaları, köklü bir değişimin gerekli olduğu yönündeki kanaatimi güçlendirdi” dedi.
“Tek Tedarikçi Bağımlılığı Son Bulmalı”
AB Komiseri, yalnızca kritik minerallerde değil, tüm stratejik sektörlerde bağımlılığın azaltılması gerektiğini vurguladı.
“Yüksek risk taşıyan her sektör tek bir tedarikçiye bağımlı olmaktan çıkarılmalıdır” diyen Šefčovič, ekonomik güvenliğin yalnızca hükümetlerin değil özel sektörün de sorumluluğu olduğunu belirtti.
Şirketlere şu çağrıyı yaptı:
- Tedarik kaynaklarını hızla çeşitlendirin,
- Dayanıklılık maliyetlerini iş modellerine dahil edin,
- Jeopolitik riskleri temel bir ticari risk olarak değerlendirin.
Fransa ve İspanya’dan Çin’e Karşı Daha Sert Önlemler Talebi
Šefčovič’in açıklamaları, Fransa ve İspanya başta olmak üzere bazı büyük AB ekonomilerinin geçen ay Avrupa Komisyonu’na gönderdiği mektubun ardından geldi.
Söz konusu mektupta Komisyon’dan, Çin kaynaklı “aşırı üretim kapasitesine” karşı Avrupa’nın savunma araçlarını güçlendirmesi talep edilmişti.
Ancak İspanya daha sonra Pekin’den gelebilecek olası misilleme tehditleri nedeniyle bu girişime mesafe koydu.
Yeni Ticaret Aracı Yolda
Avrupa Komisyonu’nun Ticaret Uygulamalarından Sorumlu Baş Yetkilisi Denis Redonnet de perşembe günü yaptığı açıklamada, Komisyonun Çin’in küresel ekonomi üzerindeki “çok yoğun bozulma etkilerine” karşı yeni bir ticaret aracı hazırladığının sinyalini vermişti.
Bu açıklamalar, Brüksel’in ekonomik güvenlik stratejisinde yeni bir döneme geçmeye hazırlandığı şeklinde yorumlanıyor.
Çin İlişkileri Zirvede Masaya Yatırılacak
AB liderleri, 18-19 Haziran tarihlerinde Brüksel’de düzenlenecek zirvede Çin ile ilişkileri kapsamlı biçimde ele alacak.
Šefčovič, Avrupa Komisyonu’nun zirvede liderlere Çin ile ilişkilerin genel görünümüne dair kapsamlı bir değerlendirme sunacağını söyledi.
Komiser, zirvenin ardından Komisyonun hangi yeni araçlara öncelik verilmesi gerektiği konusunda siyasi yönlendirme alacağını da sözlerine ekledi.
Stratejik Dönüşümün İşaretleri
Brüksel’in son dönemde attığı adımlar, Avrupa Birliği’nin Çin’den tamamen kopmayı değil, ancak kritik sektörlerdeki aşırı bağımlılığı azaltmayı hedeflediğini gösteriyor.
Özellikle:
- Nadir toprak elementleri,
- Yarı iletkenler,
- Batarya teknolojileri,
- Temiz enerji ekipmanları,
- Kritik hammaddeler
gibi alanlarda tedarik kaynaklarının çeşitlendirilmesi, önümüzdeki yıllarda AB’nin ekonomik güvenlik politikasının merkezinde yer alacak gibi görünüyor.
Politico
