ABD ve AB’den yeni gümrük tarifeleri riskiyle karşı karşıya olan Çin, geçen yılki 1 trilyon dolarlık rekor dış ticaret fazlasını yakalama ya da aşma yolunda ilerliyor.
Çin'in aylık otomobil ihracatı haziran ayında ilk kez 1 milyon adedi aşarken, dünyanın en büyük ikinci ekonomisinin toplam ihracatı da %27 artış gösterdi.
Çin Gümrük İdaresi'nin resmi verileri, beklenenden güçlü gelen dış ticaret performansının, Donald Trump'ın sınırlı kalan gümrük tarifesi savaşına rağmen Çin'i geçen yıl elde ettiği 1 trilyon dolarlık (748 milyar sterlin) rekor dış ticaret fazlasını yakalama veya aşma yolunda tuttuğunu gösterdi.
BYD, Jaecoo ve diğer Çinli otomobil markalarının satışları hızla artarken, özellikle Avrupa'da uzun yıllardır pazara hâkim olan markaların pazar paylarını azaltıyor.
Berlin merkezli Mercator Institute for China Studies (Merics) tarafından yapılan analiz, Çin'in 2026 yılının ilk yarısında Avrupa Birliği ile günlük 900 milyon avroluk (767 milyon sterlin) mal ticareti fazlası verdiğini ortaya koydu.
Bu durumun, daha önce Çin'i dış ticareti dış politika aracı olarak "silahlandırmakla" suçlayan ABD ve Avrupa Birliği ile gerilimi daha da artırabileceği değerlendiriliyor.
Çin'in AB'ye ihracatı yıllık bazda %12,7 artarken, ticaret fazlası 1,225 trilyon yuan (135 milyar sterlin) seviyesine yükseldi.
Avrupa Birliği'nin 2024 yılında Çin menşeli elektrikli otomobillere uyguladığı gümrük vergilerinden muaf kalan elektrikli ve hibrit araç ihracatı, Avrupa otomotiv sektörünü ciddi baskı altına aldı. Sektörde son dönemde istihdamın ciddi şekilde daralabileceğine yönelik uyarılar yapılıyor.
Avrupa'nın en büyük otomobil üreticisi Volkswagen, geçtiğimiz hafta denetim kuruluna sunduğu kapsamlı yeniden yapılanma planı kapsamında 670 bin kişilik iş gücünü 100 bine kadar azaltmayı planlıyor.
Her ne kadar dört fabrikanın kapatılmasına yönelik öneriler yönetim kurulu tarafından kabul edilmemiş olsa da, bu tesislerin geleceği hâlen tartışılmaya devam ediyor. Şirket Üst Yöneticisi Oliver Blume, pazartesi günü yaptığı açıklamada bunu "şirket tarihindeki en kapsamlı yeniden yapılanma" olarak nitelendirdi.
Merics adına verileri analiz eden ticaret uzmanı Rafael Jimenez Buendía, Avrupa Birliği'ne yönelik ihracattaki artışın kendi tahminlerinin de üzerine çıktığını söyledi.
Merics, Çin'in AB'ye ilk yarı ihracatının 2,12 trilyon yuan ile yeni bir rekor kırmasını bekliyordu. Ancak salı günü açıklanan resmi veriler, ihracatın 45 milyar yuan daha yüksek gerçekleşerek 2,165 trilyon yuana ulaştığını gösterdi.
Çin'in ihracatındaki yükseliş, aynı zamanda küresel yapay zekâ patlamasının etkisiyle yarı iletken (çip) siparişlerindeki artıştan da beslendi. Veriler, 32 milyar adet entegre devre (çip) ihracatı yapıldığını ortaya koydu.
Çin'in yüksek ihracat rakamlarının bir bölümü ise ülke içindeki zayıf tüketici talebine bağlanıyor. Bu durum, birçok uzmanın 2000'li yıllarda ABD pazarını etkileyen büyük ihracat dalgasının benzeri olarak tanımladığı "China Shock 2.0" (Çin Şoku 2.0) endişelerini yeniden gündeme getiriyor.
Danışmanlık şirketi Gavekal Dragonomics tarafından yayımlanan son rapora göre, yıllık ihracatın toplam imalat sanayi satışlarına oranı, bu yılın ilk dört ayında %24'e yükseldi.
Bu oran, Çin'in 2001 yılında Dünya Ticaret Örgütü'ne (DTÖ) katılmasından bu yana görülen en yüksek seviye oldu.
Söz konusu oran 2019 yılında %18,3, geçen yıl ise %22,3 seviyesindeydi.
Raporda şu değerlendirmeye yer verildi:
"Bu oran, ihracata dayalı küçük bir ekonomi için bile yüksek kabul edilir. Dünyanın ikinci büyük ekonomisi için ise gerçekten dikkat çekicidir."
The Guardian
