Prof. Dr. Cengiz YAKINCI, "Tıp literatüründeki sıklıkla karıştırılan gıda ve besin kavramlarının terminolojisini ve sözlük üzerinden ayrıştığı disiplinleri" TGM için kaleme aldı… Keyifli okumalar…
Gıda ve besin terimlerinin Türkiye Bilimler Akademisi Bilim Terimleri sözlüğüne göre tanımları şöyledir:
gıda (müh.) (Alm. Lebensmittel, n; Fr. aliment, m; İng. food) gıda.
Bireyin sağlıklı bir yaşam sürdürmesi amacıyla vücudun gelişimi, büyümesi ve onarımı için gerekli olan besin ögelerini içeren, yenilen ve içilen tüm tarımsal ürünlerden hazırlanmış, işlenmiş, kısmen işlenmiş veya işlenmemiş her türlü ürün.
besin (müh.) (Alm. Nährstoff, m; Fr. nutriment, m; İng. nutrient) biyom.
Canlıların yaşamlarını sürdürebilme ve gelişebilmeleri için makro ve mikro miktarlarda gereksinim duydukları, metabolizmada besi veya kofaktör olarak kullanılmak üzere hücre içine giren, hücreye enerji sağlayan, yeni organizma bileşenlerini oluşturan, çeşitli vücut işlevlerine yardımcı olan ve eksiklikleri durumunda yaşamsal işlevlerde bozulmalara yol açan elementler ya da kimyasal bileşiklerin tümü.
Tanımlardan da anlaşılacağı gibi gıda daha kapsayıcı bir kavram, besin ise daha özgün bir kavram olarak görülmektedir.
Gıda kavramı besin kavramını kapsar. Örneğin; elma bir gıdadır.
Elmanın içindeki vitaminler, mineraller ve proteinler besindir. Kısacası besin vücudun yararlanabildiği gıda kısımlarıdır.
Bu durumda gıda ve besinin eşdeğer olarak kabul edilmesi eşdeğerler sözlüğünde bu şekilde yer almasının doğru olmadığını düşünüyorum.
Karıştırılan veya yanlış kullanılan kavramlar (confuse or misuse terms) sözlüğü çıkartılması gerekir.
Gıda ve besin karıştırılan kavramlara güzel örnektir ve bu sözlükte yer almalıdır.
Prof.Dr. Cengiz YAKINCI
