Yargı reformları üst üste ikinci yıldır yavaşladı.
Avrupa Birliği'nin yıllık Hukukun Üstünlüğü (Rule of Law) raporuna göre, AB ülkeleri yolsuzlukla mücadele etmek ve demokrasiyi güçlendirmek amacıyla Brüksel'in tavsiye ettiği değişikliklerin yarısından daha azını hayata geçirdi.
Bu oran, 2022'den bu yana görülen en düşük uygulama seviyesi oldu.
Cuma günü yayımlanan yeni rapor, ulusal yargı sistemlerini, basın özgürlüğünü ve hükümetlerin yetkilerini denetleyen mekanizmaları inceliyor. Rapor, tüm AB ülkelerinin yanı sıra Birliğe katılmayı hedefleyen bazı ülkeleri de kapsıyor.
2025 yılında yapılan tavsiyelerin yalnızca yüzde 47'si tamamen ya da kısmen uygulandı. Bu oran bir yıl önce yüzde 57, 2024'te yüzde 68, 2023'te ise yüzde 65 seviyesindeydi. Böylece tavsiyelerin uygulanma hızı üst üste ikinci yıl da gerilemiş oldu.
Avrupa Komisyonu'nun Demokrasi'den sorumlu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen, yıllık değerlendirme sürecinin etkisini kaybettiği yönündeki görüşleri reddederek, bir yıl içinde yüzde 47'lik uygulama oranının "oldukça hızlı bir süreç" olduğunu söyledi ve seçim takvimleri ile uzun süren parlamenter süreçlerin reformları geciktirebildiğini savundu.
AB'nin Adalet Komiseri Michael McGrath ise Brüksel'de düzenlenen basın toplantısında şu ifadeleri kullandı:
"Bunun yedinci yıllık Hukukun Üstünlüğü raporu olduğunu unutmayın. Son yıllarda uygulanması daha kolay olan tavsiyelerin hayata geçirilmiş olması oldukça doğal."
Eksiklikler
2022 yılından bu yana raporlarda ülkelere özel tavsiyelere de yer veriliyor.
Komisyon bu yıl genel eğilimi "genel olarak olumlu" olarak değerlendirirken, bazı ülkelerde ciddi sorunların devam ettiğine dikkat çekti.
Slovakya, rapordaki en sert değerlendirmelerden birini aldı. Ülkede polis, 2025 yılında üst düzey yolsuzlukla ilgili yeni hiçbir vaka tespit edemedi. Brüksel ise ülkenin bu tür davaları tespit etme, soruşturma ve kovuşturma kapasitesinin "daha da kötüleştiğini" belirtti.
Son dönemde Slovakya Başsavcısı ile hükümet arasında hukukun üstünlüğü konularına ilişkin kamuoyuna yansıyan bir anlaşmazlık yaşanmıştı.
İspanya için hazırlanan bölümde ise üst düzey yolsuzluk soruşturmalarının gecikmeler nedeniyle aksadığı ve bu alanda yalnızca "bir miktar ilerleme" sağlandığı ifade edildi.
Ülke, son dönemde Başbakan Pedro Sánchez ile bağlantılı bir dizi yolsuzluk iddiasıyla gündeme gelmişti.
Macaristan konusunda ise Komisyon, yeni hükümetin reform sürecini hızla ilerletmesini övdü.
Michael McGrath, "Şimdiden çok şey yapıldı" değerlendirmesinde bulundu.
Mayıs ayında, Péter Magyar'ın seçim zaferinin ardından Komisyon, hukukun üstünlüğü reformlarına bağlı olarak Macaristan için dondurulan 16,4 milyar avroya kadar AB fonunun serbest bırakılabileceğini açıklamıştı.
Buna rağmen Cuma günü yayımlanan rapor, üst düzey yolsuzluk davalarında mahkûmiyet kararları konusunda hiçbir ilerleme sağlanamadığını ortaya koydu ve savcılık hiyerarşisinin siyasi müdahale riski oluşturmaya devam ettiği uyarısında bulundu.
Euractiv
