Yaklaşık 293 milyon avroluk tahmini bütçenin büyük bölümü güvenlik harcamalarına ayrılacak.
İrlanda, 1 Temmuz–31 Aralık tarihleri arasında yürüteceği Avrupa Birliği Konseyi Dönem Başkanlığı için Güney Kıbrıs ve Danimarka'nın harcadığının üç katından fazla para harcamaya hazırlanıyor.
Ülkenin, AB'nin politika gündemine başkanlık etmesinin maliyetinin yaklaşık 300 milyon avroya ulaşması bekleniyor.
İrlanda Kamu Harcamaları Bakanlığı tarafından hazırlanan 293 milyon avroluk tahmini bütçenin yaklaşık yarısına yakını (125 milyon avro) polis ve güvenlik hizmetlerine ayrıldı.
Uzun süredir Avrupa'nın savunma alanındaki zayıf halkalarından biri olarak görülen tarafsız ülke, üst düzey çok sayıda ziyaret öncesinde güvenlik kapasitesini hızla artırmaya çalışıyor.
Buna karşılık, hâlihazırda AB Konseyi Dönem Başkanlığı görevini yürüten Güney Kıbrıs, toplam maliyetin yaklaşık 95 milyon avro olmasını bekliyor.
Altı aylık dönem başkanlığı rotasyonunda Kıbrıs'tan önce görev yapan Danimarka ise yaklaşık 80 milyon avro harcadı.
Muhalefetteki Sinn Féin Partisi milletvekili ve İrlanda Kamu Hesapları Komitesi Başkanı John Brady, hükümet tarafından ayrılan bütçenin "diğer ülkelerdeki son dönem başkanlıklarına kıyasla önemli ölçüde daha yüksek"olduğunu belirterek bunu yakından takip edeceğini söyledi.
Brady şöyle konuştu:
"Halk, İrlanda'nın AB Dönem Başkanlığı maliyetinin kontrolden çıkan bir trene dönüşmeyeceği konusunda şeffaflık ve güvenceyi hak ediyor."
Her altı ayda bir farklı bir AB ülkesi, Konsey'in politika gündeminin yönetimini devralıyor; Brüksel'deki toplantılara başkanlık ediyor ve kendi ülkesinde çok sayıda etkinlik ile üst düzey siyasi toplantıya ev sahipliği yapıyor.
Kasım ayında düzenlenecek Avrupa Siyasi Topluluğu (European Political Community - EPC) zirvesi, şimdiye kadar İrlanda'da gerçekleştirilen en büyük uluslararası etkinlik olacak ve 47 Avrupa ülkesinin liderlerini bir araya getirecek.
Güney Kıbrıs ise dönem başkanlığı sırasında herhangi bir EPC zirvesine ev sahipliği yapmadı.
Avrupa İşleri Bakanı Thomas Byrne, İrlanda'nın yaklaşan dönem başkanlığı için öngörülen yaklaşık 300 milyon avroluk bütçeyi küçümseyerek değerlendirdi.
Bir röportajında şunları söyledi:
"Bütçeyi o kadar yüksek belirlemedik. Rakam yüksek olacak... ancak gerçekten nihai bir rakam yayımlamadık."
İrlanda Dışişleri Bakanlığı sözcüsü ise İrlanda'nın başarılı bir AB Konseyi Dönem Başkanlığı yürütmeye kararlı olduğunu, maliyetleri kontrol altında tutmak ve harcanan paranın karşılığını almak amacıyla dikkatli bir planlama yürütüldüğünü söyledi.
Sözcü, ayrılan kaynağın İrlanda'nın politika önceliklerini yerine getirmesine ve bunların 250'den fazlasının İrlanda'da düzenleneceği kapsamlı dönem başkanlığı toplantıları ile etkinliklerini gerçekleştirmesine imkân sağlayacağını da sözlerine ekledi.
Maliyetlerin karşılaştırılması
Çekya'nın bağımsız Sayıştay kurumu, 15 farklı ülkenin AB Konseyi Dönem Başkanlığı harcamalarını inceledi.
Raporda mevcut veriler arasında "karşılaştırılabilirliğin sınırlı olduğu" belirtilirken, Prag'ın 2022 yılındaki dönem başkanlığı için harcadığı 84 milyon avronun (2,033 milyar Çek korunası; bugünkü fiyatlarla yaklaşık 95 milyon avro) "ortalamanın biraz altında" olduğu sonucuna varıldı.
İrlanda'nın son dönem başkanlığı 2013 yılında gerçekleşmişti.
O dönem güvenlik harcamaları hariç 60 milyon avroluk (bugünkü değerle yaklaşık 77 milyon avro) bütçe öngörülmüştü.
Gerçekleşen harcama ise 40 milyon avronun biraz üzerinde olmuştu (bugünkü değerle yaklaşık 51 milyon avro). O dönemde ülkede kemer sıkma politikaları uygulandığı için maliyetleri düşürmeye özel önem verilmişti.
İrlanda yaklaşan dönem başkanlığı için ayrıntılı kamu bütçesi yayımlarken, Güney Kıbrıs ve Danimarka yalnızca toplam rakamları paylaştı.
İç rakamları açıklamak için isminin gizli kalması koşuluyla konuşan Kıbrıs Dönem Başkanlığı'ndan bir yetkiliye göre ülke;
- Operasyonel giderler (güvenlik dâhil) için yaklaşık 68 milyon avro,
- Altyapı ağırlıklı kalkınma projeleri ve sermaye yatırımları için ise 27 milyon avro
harcadı.
Önümüzdeki haftalarda bakanlıklar arasında paylaşılan ortak giderlerin hesaplanmasıyla bu rakamın artabileceği belirtildi.
Danimarka Dışişleri Bakanlığı ise kesin hesapların henüz tamamlanmadığını ancak güvenlik harcamaları hariç dönem başkanlığının maliyetini 57,7 milyon avro (432,5 milyon Danimarka kronu) olarak tahmin ettiklerini açıkladı.
Bakanlık, bunun tüm kamu kurumlarını kapsayan genel bir rakam olduğunu belirtti.
Adalet Bakanlığı'nın daha önce yaptığı tahminlerde güvenlik maliyetleri yaklaşık 20 milyon avro (150 milyon kron) olarak hesaplanmıştı. Böylece toplam harcama yaklaşık 80 milyon avroya ulaştı.
Güvenlik gündemin merkezinde
Dönem başkanlığı kapsamındaki etkinlikler, siyasi liderlerin katılacağı ve daha yüksek güvenlik riski taşıyan toplantıları da içerecek.
Geçen yıl Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski'nin İrlanda ziyareti sırasında kimliği belirsiz birkaç insansız hava aracı İrlanda hava sahasına girerek Dublin'in savunma kapasitesine ilişkin yeni soru işaretleri doğurmuştu.
Bundan yalnızca bir hafta sonra İrlanda, savunma kapasitesini güçlendirmek amacıyla 1,7 milyar avroluk bir plan açıkladı.
Bu plan kapsamında özellikle yaklaşan Avrupa Birliği dönem başkanlığı nedeniyle mümkün olan en kısa sürede kullanılmak üzere 19 milyon avro değerinde drone karşıtı teknoloji yatırımı yapılması öngörüldü.
İrlandalı senatör, savunma analisti ve eski ordu kaptanı Tom Clonan, siber saldırı gibi güvenlik olaylarının yaşanması hâlinde planlanmamış harcamaların bütçeyi daha da büyütebileceği uyarısında bulundu.
Clonan şöyle dedi:
"Güvenlik ortamını koruyabilecek durumda olmadığımız açık. Anlamlı bir hava savunmamız, deniz savunmamız ya da siber savunmamız yok; bunlara gerçekten sahip değiliz."
Sözlerini şöyle sürdürdü:
"Temel olarak olan şey şu: İrlanda tamamen hazırlıksız yakalandı."
İrlanda Polis Teşkilatı (An Garda Síochána) sözcüsü ise teşkilatın 2024 yılından bu yana dönem başkanlığına hazırlandığını, yakın dönemde dönem başkanlığı yapan ülkeleri ziyaret ettiğini ve son 18 ay içinde drone karşıtı kapasiteye önemli yatırım yaptığını söyledi.
İrlanda Emniyet Genel Müdürü Justin Kelly, mayıs ayında yaptığı açıklamada polis teşkilatının dönem başkanlığı süresince ortaya çıkabilecek tehditlerle başa çıkabilecek kapasite ve kabiliyete sahip olduğunu ifade etti.
Bakan Byrne de dönem başkanlığının "güvenli şekilde gerçekleştirileceğini" vurguladı.
Byrne, yaptığı açıklamada şunları söyledi:
"Elbette tehditler olabilir. Elbette olaylar yaşanabilir. Daha önce başka dönem başkanlıklarında bunları gördük. Asıl soru buna hazır olup olmadığımızdır... Evet, kesinlikle hazırız."
Politico
