Kallas: “Rusya’nın tuzağına düşmeyelim”

Kaja Kallas, Avrupa Birliği’nin Vladimir Putin ile nasıl başa çıkılacağı konusunda önceden birlik sağlayamadan bir Avrupa temsilcisi seçmek için acele ederek Ukrayna konusunda Rusya’nın bir “tuzağına” düşme riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu.

AB’nin dış politika şefi, Perşembe günü Güney Kıbrıs’ta yapılacak gayriresmî görüşmeler öncesinde yaptığı uyarıda, bloğun Moskova ile nasıl başa çıkılacağına dair ortak bir yaklaşım bulmak yerine, Rusya ile kimin konuşacağı tartışmasına sürüklenme riski taşıdığını söyledi.

Avrupa dışişleri bakanlarını toplantıya çağırmadan önce “Rusya bizim, kendileriyle kimin konuşacağını tartışmamızı istiyor. Ve uygun kişinin kim olduğuna dair seçimi şimdiden yapıyorlar,” dedi.

“Bu tuzağa düşmeyelim. Müzakereler her zaman tanımlanmış bir stratejiyle yürütülen bir takım işidir. İyi polisleriniz olur, kötü polisleriniz olur, masaya nasıl oturacağınıza dair bir stratejiniz olur. Bu yüzden içerik, kişinin kim olduğundan çok daha önemlidir.”

Bazı dışişleri bakanları AB’nin bir temsilci seçmesi için bastırıyor. Beate Meinl-Reisinger, AB’nin “hazırlık yapması… ve bir baş müzakereci ataması” çağrısında bulundu.

Özel bir Avrupa temsilcisi atanması fikri haftalardır Brüksel’de dolaşıyordu, ancak yakın zamanda Volodimir Zelenski tarafından yeniden gündeme taşındı. Zelenski, Moskova ile gelecekte yapılacak barış görüşmelerinde Avrupa’nın da bir sesi ve varlığı olması gerektiğini savundu.

Ukrayna Devlet Başkanı bu hafta, “Avrupa’yı özel olarak kimin temsil edeceğinin belirlenmesi faydalı olacaktır,” dedi.

Bu rol için ortaya atılan isimler, Rusya’ya yönelik strateji konusunda sağlam bir kavrayıştan ziyade tipik bir Avrupa “fantazi ligi”ni andırıyor. 

Tartışma, gelecekteki herhangi bir barış anlaşmasını garanti altına almak için asker gönderilmesini öngören Fransız ve İngiliz liderliğindeki “gönüllüler koalisyonu” konusunda da dahil olmak üzere, birçok AB ülkesi arasındaki görüş ayrılıklarının altını çiziyor.

Bu tartışmalar, Rusya’nın hafta sonu Ukrayna’ya yönelik saldırılarını yoğunlaştırdığı ve bir başka büyük ölçekli saldırı dalgası başlattığı bir döneme denk geliyor. Moskova, daha fazla saldırı olabileceğini ima ederek diplomatik misyonları personellerini tahliye etmeleri konusunda uyardı.

Buna karşılık AB, Rusya’nın birlik nezdindeki maslahatgüzarı Karen Malayan’ı çağırdı. Avrupa Komisyonu ise Kiev’deki AB delegasyonunun faaliyetlerini sürdüreceğini belirterek, tehditlerin yalnızca Moskova’nın gerçek bir barış görüşmesine ilgi duymadığını gösterdiğini savundu.

Olası bir temsilcinin kim olacağına yönelik yoğun ilgiye rağmen, kişilere dair görüşmeler büyük ölçüde teorik düzeyde kalıyor.

“Kişinin Brüksel, Washington, Kiev ve Moskova’da ciddiye alınacak biri olması gerekir,” dedi üst düzey bir Komisyon yetkilisi.

Margus Tsahkna ise Putin’in, Trump barış anlaşmasından geri çekilirken AB’yi tarafsız bir arabulucu konumuna sokmaya çalıştığı uyarısında bulundu.

“Onun temel amacı daha fazla zaman kazanmak ve Avrupa’yı bu arabuluculuk pozisyonuna çekmek; arabuluculuk ise tarafsızlık demektir, böylece Rusya’ya daha fazla baskı uygulanmasını konuşmayacağız,” dedi.

Tartışmalar sorulduğunda, Ukrayna’nın eski başbakanı Arseniy Yatsenyuk bunun “tamamen anlamsız” olduğunu söyledi; çünkü AB’nin zaten Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Avrupa Konseyi Başkanı António Costa gibi temsilcileri bulunduğunu ifade etti.

Bunun yerine Brüksel’in, bloğu kimin temsil edeceğine değil, Rusya’ya baskı yapmak için hangi politikaların gerekli olduğuna odaklanması gerektiğini söyledi. Ayrıca Avrupa’nın bu konuda Amerikalılarla yakın çalışması gerektiğini, ancak başarı şansının düşük olduğunu ekledi.

Tsahkna, “Ancak en azından ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’yu sürece dahil etmeye çalışın ve ortak bir AB-ABD pozisyonu ortaya koyun,” dedi.

Güney Kıbrıs’taki görüşmelerin ardından Kallas, bir barış temsilcisi atanacağı yönündeki spekülasyonların erken olduğunu ve AB’nin çatışmada tarafsız olmadığını vurguladı.

Tsahkna, “Rusya hâlâ barışa yönelik gerçek bir ilgi göstermiyor,”  - “Bir şey çok açık: Avrupa hiçbir zaman Rusya ile Ukrayna arasında tarafsız bir arabulucu olmayacak; çünkü biz Ukrayna’nın yanındayız ve kendi temel güvenlik çıkarlarımızı savunuyoruz.” dedi.

Ateşkes olması durumunda bile AB’nin “Ukrayna’nın çıkarlarını” savunacağını söyledi; çünkü “Ukrayna da Avrupa’nın bir parçası.”

“Biz arabulucu olamayız,” dedi. “Tarafsız davranıp [Rusya’ya] eşit şekilde yaklaşamayız; çünkü açıkça Ukrayna’nın yanında yer aldık.”

Euractiv