Sıcak hava dalgaları ve savaşlar ürün maliyetlerini artırıyor
BM endeksi, hava koşullarının buğday verimini etkilediğini, Ukrayna ve İran’daki çatışmaların ise ihracatı vurup fiyatları yükselttiğini ortaya koyuyor.
Küresel gıda fiyatları, yaz aylarında yaşanan sıcak hava dalgaları ile Ukrayna ve Orta Doğu’daki çatışmaların ürün maliyetlerini artırmasıyla üç buçuk yılın en yüksek seviyesine ulaştı.
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) gıda emtia fiyatları endeksi, tahıl, şeker ve bitkisel yağ fiyatlarındaki artışın ardından geçen ay Ocak 2023’ten bu yana en yüksek seviyesine çıktı.
FAO, sıcak hava dalgalarının önde gelen üretici ülkelerin bazılarında buğday verimini olumsuz etkilediğini belirtirken, şeker fiyatlarının ise “Avrupa Birliği’nde ürün verimleri üzerindeki kalıcı sıcak ve kurak hava” endişeleri ile hızla gelişen El Niño hava sisteminin yol açabileceği zarar korkuları nedeniyle yükseldiğini bildirdi.
Uluslararası ticareti yapılan gıda emtialarından oluşan bir sepetin aylık değişimlerini izleyen endeks, haziran ayında 130,3 puan seviyesindeyken temmuz ayında 131,1 puana yükseldi.
Endeks, tahıl fiyatlarının temmuz ayında aylık bazda yüzde 3,4 arttığını, bunun içinde küresel buğday maliyetlerindeki yüzde 5,8’lik artışın da bulunduğunu gösterdi.
Rusya ile Ukrayna arasındaki saldırıların yoğunlaşmasının ardından Karadeniz’deki ihracat akışlarında devam eden kesintiler ve ihracat altyapısında meydana gelen hasar fiyatları yukarı çekti.
Dünya mısır fiyatları ise yüzde 3,6 arttı. FAO bu artışı, “Amerika Birleşik Devletleri’nin Mısır Kuşağı’nın bazı bölgelerinde sıcak ve kurak hava koşullarına ilişkin endişelere” bağladı.
Karbon emisyonlarının etkisiyle şiddetlenen ve haziran ayında Avrupa’yı etkisi altına alan ölümcül sıcak hava dalgasının, buğday, arpa, mısır ve yulaf gibi ürünlerden oluşan yaklaşık 9 milyon ton tahılın çiftçiler tarafından imha edilmesine yol açtığı tahmin ediliyor.
Şeker fiyatları temmuz ayında yüzde 5,6 arttı. FAO bu yükselişi hava koşullarına ilişkin endişelere ve Brezilya’da benzine eklenebilecek etanol miktarını artıran yeni düzenlemelere bağladı. Bu düzenlemelerin fermantasyon tesislerinden gelen talebi artırdığı belirtildi.
Bitkisel yağ fiyatları yüzde 2 yükseldi. Rapora göre bunun nedeni Endonezya’nın biyodizel sektöründen gelen güçlü talep ve ham petrol fiyatlarındaki artış oldu.
İran savaşı da son aylarda gıda fiyatlarını yukarı çekiyor. Bunun nedeni, gübre üretiminin yaklaşık üçte birinin Hürmüz Boğazı’ndan geçmesi.
Et fiyatları temmuz ayında yüzde 2,8 geriledi ve bu yıl ilk kez aylık bazda düşüş kaydetti. Tavuk eti, domuz eti ve sığır eti fiyatlarının tamamında düşüş görüldü. Ancak FAO, yüksek yaz sıcaklıklarının domuzların büyüme hızını sınırladığını ve bunun fiyatlara belirli ölçüde destek sağladığını belirtti.
Süt ürünleri fiyatları ise yüzde 0,7 geriledi. Bu düşüşte tereyağı fiyatlarındaki yüzde 2,4’lük gerileme ve süt tozu fiyatlarının ucuzlaması etkili oldu. Peynir fiyatları ise yüzde 1,7 arttı ve böylece bir yıl içinde ilk kez aylık bazda yükseliş kaydetti.
The Guardian
