Merz’in son krizi: Saksonya-Anhalt seçimi

Friedrich Merz’in Hristiyan Demokratları doğu Almanya’daki bölgede yenilgiye doğru ilerlerken önlerinde sorunlar var.

Doğu Almanya’daki Saksonya-Anhalt eyaletinde seçmenler pazar günü sandık başına gitmeye hazırlanırken, iktidardaki Hristiyan Demokratlar içinde olası koalisyon seçenekleri konusunda gerilim artıyor.

Seçime üç gün kala Friedrich Merz’in CDU’su, yüzde 20’nin biraz üzerinde bir oy oranıyla aşırı sağcı Almanya için Alternatif’in (AfD) oldukça gerisinde bulunuyordu. Anketler AfD’yi yüzde 43’e kadar çıkarıyor.

Bu sonuç, AfD’yi eyalet parlamentosundaki açık ara en güçlü siyasi güç haline getirecek. Ancak parti şu anda mutlak çoğunluğu elde edecek gibi görünmüyor. Bu da seçimde elde edeceği büyük başarının yürütme gücüne dönüştürülüp dönüştürülemeyeceği sorusunu gündeme getiriyor.

AfD’nin başbakan adayı Ullrich Siegmund, bir koalisyona katılmayı reddetti ve AfD’nin tek başına yönetmesini istediğini söyledi.

Görevdeki Eyalet Başbakanı Sven Schulze liderliğindeki CDU ise kendi ikilemiyle karşı karşıya. Mevcut koalisyon ortaklarından biri olan liberal FDP’nin eyalet parlamentosuna yeniden girebilmek için gerekli seçim barajını aşması beklenmiyor.

Öngörülen oy oranları, SPD ve Yeşiller ile çoğunluk koalisyonu kurulmasını da olanaksız gösteriyor.

Bununla birlikte Schulze, parlamentodaki en güçlü üçüncü siyasi güç olarak ortaya çıkması beklenen Sol Parti’nin desteğiyle bir azınlık hükümeti kurmaya çalışabilir.

Schulze, geçen hafta gazetecilere yaptığı açıklamada ne AfD ne de Sol Parti bakanlarının kabinesinde yer alacağını söyledi. Kullandığı ifadede dikkat çeken nokta, neyi dışlamadığıydı: Sol Parti’nin koalisyon dışında kalarak dışarıdan desteklediği CDU liderliğindeki bir azınlık hükümeti.

Benzer bir düzenleme, başka bir doğu Almanya bölgesi olan komşu Thüringen’de zaten uygulanıyor. Burada CDU’lu Eyalet Başbakanı Mario Voigt, yaklaşık iki yıldır eyalet parlamentosunda Sol Parti’nin oylarına bağımlı bir hükümetle yönetimde bulunuyor.

Ancak böyle bir düzenlemenin Saksonya-Anhalt’ta tekrarlanması, CDU’nun uzun süredir koruduğu bir kırmızı çizgiyle çelişecek.

CDU’nun 2018 kongresinde kabul edilen bir parti “uyumsuzluk” kararı, hem AfD hem de kökleri Demokratik Sosyalizm Partisi’ne dayanan Sol Parti ile iş birliğini reddediyor. Demokratik Sosyalizm Partisi ise Doğu Almanya’nın iktidardaki Sosyalist Birlik Partisi’nin (SED) halefi konumunda.

Schulze, Sol Parti’nin dışarıdan destek vermesine yönelik dar bir kapı bırakmış olsa da CDU’nun Harz bölgesindeki ilçe yönetim kurulu, Sol Parti’nin desteğine bağlı olacak şekilde keşif görüşmeleri, koalisyon anlaşmaları veya hoşgörü/destek düzenlemelerini açıkça reddeden bir tutum belgesi yayımladı.

CDU Genel Sekreteri Mario Karschunke, yaptığı açıklamada, “Söz konusu belgenin farkındayız ve belge, CDU’nun Harz ilçe yönetim kurulunun son toplantısında bir bildiri olarak dağıtıldı. İlçe yönetim kurulu, belgenin içeriğini bir sonraki toplantısına kadar ele almayacak” dedi.

Karschunke, “Bu görüşme gerçekleşene kadar belge açıkça tartışmaya bir katkı niteliğinde ve elbette bu, her parti üyesinin yapma hakkına sahip olduğu bir şey” diye ekledi. 

Ancak CDU Harz teşkilatının veya Saksonya-Anhalt’taki CDU’nun tutumunun bu belgeden çıkarılamayacağında ısrar etti.

“Partimiz içinde ifade edilen her bir görüş hakkında kamuoyu önünde yorum yapmaya başlasaydık, muhtemelen başka hiçbir şeye zamanımız kalmazdı” dedi.

Kısa süre sonra Saksonya-Anhalt, Berlin ve Mecklenburg-Batı Pomeranya’daki Hristiyan Demokrat Çalışanlar Birliği’nin (CDA) başkanları, seçim çağrısı yayımlayarak hem AfD’yi hem de Sol Parti’yi açıkça dışladı.

Çağrıda AfD hakkında, “aşırı sağcı görüşler toplumsal olarak kabul edilebilir hale geliyor” ve partinin “Avrupa karşıtı ve Putin yanlısı” olduğu savunuldu.

Belgede, “Aynı derecede açık bir biçimde, SED’nin halefi olan ve yönetimi GDR’de özgürlük eksikliğinden ve acılardan sorumlu olan, bugün ise açıkça antisemitizmi teşvik eden Sol Parti de Hristiyan Demokrat siyaset için bir ortak olamaz” ifadeleri yer aldı.

Çağrı, CDU’nun Federal Meclis parlamento grubunun başkan yardımcısı Sepp Müller tarafından da imzalandı. Saksonya-Anhalt’taki Dessau kentinden gelen Müller, AfD veya Sol Parti ile her türlü iş birliğine karşı olduğunu defalarca dile getirdi.

Euractiv