Ülke, en az 16 kişinin hayatını kaybettiği ve on binlerce kişinin elektriksiz kaldığı benzeri görülmemiş bir fırtına dizisiyle sarsılmaya devam ediyor.
Devam eden aşırı hava koşulları 16 kişinin ölümüne, binlerce kişinin tahliye edilmesine ve evlerin yıkılmasına yol açarken, Portekiz ülkenin iklim acil durumuna uyum sağlaması için planlar hazırlamaya çağrılıyor.
Çarşamba günü Orta Portekiz’deki Coimbra bölgesinde Mondego Nehri kritik seviyelere ulaşırken 3 binden fazla kişi tahliye edildi. Ülkenin ana otoyolu A1’in bir bölümü, Mondego üzerindeki bir setin sel sularının ağırlığına dayanamayarak yıkılması sonucu çöktü.
Bilim insanlarının ocak ayı sonunda başlayan ve “yaşayan hafızadaki en uzun fırtına treni” olarak adlandırdığı aşırı hava koşulları nedeniyle ülke genelinde yüzlerce kişi daha yerinden edildi.
Ülkenin orta ve güney kesimlerini etkileyen bu aşırı hava olayları 33 bin kişinin elektriğinin kesilmesine ve yaklaşık 775 milyon avro (675 milyon sterlin) tutarında hasara yol açtı.
Portekiz İçişleri Bakanı Maria Lúcia Amaral, acil durumun yönetimi konusundaki artan öfke karşısında salı günü istifa etti ve görevini yerine getirmek için “gerekli kişisel ve siyasi koşullara sahip olmadığını” söyledi.
Fırtınalar devam ederken, bilim insanları ve uzmanlar İber Yarımadası’nı son yıllarda etkileyen aşırı hava olaylarına uyum sağlama konusundaki isteksizlik nedeniyle ülkeyi eleştirdi.
Lizbon Üniversitesi Fen Fakültesi tarafından bu hafta düzenlenen bir iklim konferansında konuşan atmosfer fizikçisi Pedro Matos Soares, “Mevcut iklime hazır değiliz, geleceğe ise hiç değiliz” dedi.
“Portekiz hâlâ arazi kullanım planlamasını 19. yüzyılın ya da 20. yüzyılın ilk yarısının iklimine göre yapıyor. İklimin şu anda nasıl olduğunu ve gelecekte nasıl olacağını anlamamız gerekiyor. Aksi takdirde sorun yaşayacağız.”
Mimar ve iklim uyumu profesörü Nuno Martins, fırtınalarda hayatını kaybedenlerden bazılarının Orta Portekiz’de bağışlanan brandalarla çatılarını onarmaya çalışırken öldüğünü, yüzlerce kişinin ise düşmeler sonucu yaralandığını söyledi.
Martins’in sivil toplum kuruluşu Building 4Humanity – mimar, mühendis ve tasarımcılardan oluşan bir ekip – Orta Portekiz’de gönüllü olarak çalışıyor ve insanlara çatılarını güvenli şekilde nasıl onaracaklarını öğretmek için bir kılavuz hazırladı.
“Bölgedeydim ve insanların evlerini kurtarmak için ne kadar çaresiz olduklarını gördüm” dedi. “Çatıdan düşerek yaralanan insanlarla dolu bir hastanenin önündeydim. Belediyelerden, insanlara dağıttıkları brandalarla birlikte bu kılavuzu da vermelerini istedim ki rehberlik ve riskler konusunda daha fazla farkındalık sağlansın.”
Sivil koruma ajansı bu öneriyi kabul etti ve brandalarla birlikte kılavuzu dağıtmaya başladı.
Coimbra bölgesinde yaşayan ve adını vermek istemeyen bir kadın, insanların evlerini korumak için hayatlarını riske atmalarını anladığını söyledi. Kadın, merhum annesinin evinin bir bölümünün sonunda çökeceğine inandığını belirtti.
“İçeri girmemeye çalışıyorum çünkü oradayken ağlamayı durduramıyorum” dedi. “İnsanların neden çatıdan düştüğünü anlıyorum. Çaresizler. Bacaklarım izin verseydi ben de çaresizlikten yapardım. Ama çok tehlikeli.”
Başbakan Luís Montenegro liderliğindeki merkez sağ hükümet, fırtınaları ele alış biçimi nedeniyle sürekli eleştirilerle karşı karşıya kaldı.
Muhalefetteki Sosyalist Parti’nin genel sekreteri José Luís Carneiro, Amaral’ın istifasının ardından basına yaptığı açıklamada, “İçişleri bakanının istifası, hükümetin bu acil duruma verdiği yanıtta başarısız olduğunun kanıtıdır” dedi.
Geçen hafta sonu yapılan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ikinci olan aşırı sağcı lider André Ventura ise Montenegro’yu, Portekiz’in son aylarda karşı karşıya kaldığı krizlerle başa çıkamamakla suçladı.
“Bakanın ayrılması, yangınlardan son fırtınalara kadar ülkenin karşılaştığı tüm olumsuzlukları yönetmedeki hükümetin yetersizliğini ortaya koyuyor” dedi.
Komşu İspanya da devam eden aşırı hava koşullarından etkileniyor. Devlet meteoroloji kurumu, ülkenin kuzey kıyıları için turuncu ve kırmızı uyarılar yayımladı ve dalgaların 9 metreye (30 fit) kadar ulaşabileceği konusunda uyardı.
Kuzeydoğudaki Katalonya bölgesinde şiddetli rüzgarlar bazı bölgelerde okulların kapanmasına ve onlarca uçuşun iptal edilmesine yol açarken 34 kişi hastaneye kaldırıldı. Bir kişi bir ağacın çarpması sonucu ağır yaralandı, iki kişinin ise durumunun ciddi olduğu belirtildi.
Ayrıca insanların telefonlarına evde kalmaları ve zorunlu olmadıkça seyahat etmemeleri yönünde bir acil durum uyarısı gönderildi. Uyarı perşembe öğleden sonra kaldırıldı ancak bölgesel yönetim, “olağanüstü bir fırtına”nın ardından dikkatli olunması çağrısında bulundu.
The Guardian