SpaceX, NASA’nın talebi üzerine yedek mürettebatı mümkün olan en kısa sürede uzaya gönderdi.

ABD’li, Fransız ve Rus astronotlardan oluşan ekip, sonbahara kadar sürecek sekiz ila dokuz aylık bir görev için yola çıktı. 

Dörtlünün Cumartesi günü yörüngedeki laboratuvara ulaşması, geçen ay tıbbi tahliye nedeniyle ayrılan meslektaşlarının bıraktığı boşluğu doldurması ve uzay istasyonunu yeniden tam kadroya kavuşturması bekleniyor. 

Mevcut tıbbi prosedürlerden memnun olan NASA, fırlatma öncesinde mürettebat için ek sağlık kontrolleri talep etmedi ve yeni bir teşhis ekipmanı da gönderilmedi. İstasyonda araştırmalar için zaten bulunan bir ultrason cihazı, 7 Ocak’ta rahatsızlanan mürettebat üyesi üzerinde yoğun şekilde kullanıldı. 

NASA, hastalanan astronotun kimliğini ya da sağlık sorununu açıklamadı. Dünya’ya dönen dört astronotun tamamı, San Diego açıklarında Pasifik Okyanusu’na iniş yaptıktan hemen sonra hastaneye götürüldü.

Astronotlar yörüngeye ulaştığında SpaceX Fırlatma Kontrolü telsizden, “Görünüşe göre 13’üncü Cuma oldukça şanslı bir gün,” anonsunu yaptı. Mürettebat komutanı Jessica Meir ise, “Oldukça heyecanlı bir yolculuktu,” yanıtını verdi.

NASA, Amerikalılar Meir ve Jack Hathaway, Fransa’dan Sophie Adenot ve Rusya’dan Andrei Fedyaev’in gelişini beklerken uzay yürüyüşlerini durdurmak ve diğer bazı görevleri ertelemek zorunda kaldı. 

Yeni gelen ekip, istasyonu son bir aydır çalışır durumda tutan bir Amerikalı ve iki Rus olmak üzere üç astronota katılacak. Bu, insanlı uzay uçuşlarının 65 yıllık tarihinde NASA’nın tıbbi nedenlerle bir görevi ilk kez erken sonlandırması oldu.

Görev süreleri uzadıkça NASA, uzay istasyonunun tıbbi ekipmanlarını sürekli geliştirmeye çalışıyor, dedi programın yardımcı yöneticisi Dina Contella. “Ancak pratik olmayan pek çok şey var ve işte o zaman astronotları uzaydan geri getirmeniz gerekiyor,” diye konuştu. 

Ay ve Mars görevleri için hazırlık kapsamında — sağlık hizmetlerinin çok daha zor olacağı bu yolculuklarda — yeni ekip, içme suyunu acil durum serumuna dönüştürebilen bir filtreyi test edecek. 

Yer kontrolündeki uzmanlara ihtiyaç duymadan yapay zekâ ve artırılmış gerçekliğe dayanan bir ultrason sistemini deneyecek ve kan pıhtısı araştırması için boyun toplardamarlarında ultrason taramaları gerçekleştirecek.

Ayrıca, yarım yüzyıldan uzun bir sürenin ardından insanlığın ilk Ay yolculuğunu gerçekleştirecek Artemis II görevi öncesinde, Ay’a iniş becerilerini simülasyon testleriyle gösterecekler. Bu testler, yakında Ay’a gönderilecek dört astronotun fırlatması nedeniyle ekstra dikkat çekiyor.

Adenot, uzaya çıkan ikinci Fransız kadın oldu. 1996’da Claudie Haigneré Rusya’nın Mir uzay istasyonuna uçtuğunda Adenot 14 yaşındaydı ve bu olay onun astronot olma hayaline ilham verdi. Haigneré, Florida’daki fırlatma alanından ona “Bon vol” (İyi uçuşlar) ve Latince “Ad astra” (Yıldızlara) sözleriyle destek verdi.

Hathaway ve Adenot ilk uzay görevlerine çıkarken, Meir ve Fedyaev istasyona ikinci kez gidiyor. Meir, 2019’daki ilk görevinde tarihteki ilk tamamı kadınlardan oluşan uzay yürüyüşüne katılmıştı.

O yürüyüşteki diğer astronot Christina Koch ise Ay çevresinde uçması planlanan dört Artemis II astronotu arasında yer alıyor. İki mürettebat arasında gemiden gemiye bir telsiz bağlantısı planlanıyor. 

Meir, fırlatma öncesinde kariyeri boyunca Ay’a yeniden insan gönderileceğinden emin olmadığını söylerken “Şimdi Artemis II görevinin eşiğindeyiz. Onların bizimle aynı anda uzayda olacak olması… Şu an astronot olmak gerçekten çok havalı, çok heyecan verici.” dedi. 

SpaceX, son mürettebatı Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu’ndan fırlattı. 

Elon Musk’ın şirketi, NASA’nın astronotları Ay’a indirmek için ihtiyaç duyduğu dev Starship roketleri için komşu Kennedy Uzay Merkezi’ndeki fırlatma rampasını hazırlıyor.

NASA’nın yeni yöneticisi Jared Isaacman, Cuma günkü fırlatmanın ardından Artemis rampasında testlerin sürdüğünü ve Space Launch System (SLS) Ay roketinin fırlatma için beklediğini söyledi.

Geçen hafta yapılan bir yakıt doldurma provasında hidrojen sızıntıları meydana geldi. O tarihten bu yana iki conta değiştirildi ve küçük çaplı bir yakıt doldurma işlemi gerçekleştirildi. 

Isaacman, ek yakıt testleri — muhtemelen bir dizi test — tamamlanmadan herhangi bir fırlatma tarihi belirlenmeyeceğini vurguladı. 

Artemis II’nin en erken 3 Mart’ta fırlatılabileceğini de sözlerine ekledi.

AP News