Tarifelerde Büyük Gürültü, Sonuç Belirsizlik
Bu hafta yaşanan gelişmeler Avrupa Birliği'nde ABD ile ticaret ilişkilerine dair iyimserliği artırmış görünse de, Donald Trump'ın yeni gümrük tarifeleri politikasının henüz sona ermediği değerlendiriliyor.
Geçici rahatlama sağlayan son düzenlemelerin, Washington'ın gelecekte atabileceği yeni adımlar karşısında kalıcı bir güven ortamı oluşturmadığı ifade ediliyor.
Avrupa Komisyonu'nun Ticaret Sözcüsü Olof Gill, Perşembe günü düzenlenen basın toplantısında, ABD Başkanı Donald Trump'ın jenerik ilaçlara yönelik yüzde 200 gümrük vergisi tehdidini değerlendirdi.
Trump'ın 2029 yılında yürürlüğe gireceğini açıkladığı bu verginin, geçen yıl imzalanan AB-ABD ticaret anlaşmasına aykırı olduğunu belirten Gill, buna rağmen taraflar arasında istikrar ve öngörülebilirliğin korunduğunu savundu.
Gill açıklamasında şunları söyledi:
"Ortak bildiri sayesinde transatlantik ticaret ve yatırımlarda istikrarı ve öngörülebilirliği korumayı başardık. Bu doğrultuda yaptığımız çalışmalar karşılığını verdi ve geleceğe güvenle bakıyoruz."
Ancak salondaki gazeteciler, Trump'ın son bir yılda Avrupa ürünlerine yönelik sürekli yeni vergi tehditleri savurduğunu hatırlatarak bu "istikrar" değerlendirmesini sorguladı.
Trump tarifeleri sürekli değiştirdi
Gazeteciler, ABD Başkanı'nın;
- Avrupa ürünlerine yeni vergiler açıkladığını,
- bazılarını uygulamaya koyduğunu,
- ardından bunların Amerikan mahkemeleri tarafından iptal edildiğini,
- yerine geçici tarifeler getirildiğini,
- bu geçici uygulamaların da hukuki tartışmalara konu olduğunu
hatırlatarak, bu süreçte öngörülebilirlikten söz etmenin zor olduğunu dile getirdi.
Özellikle ABD Yüksek Mahkemesi'nin Şubat ayında Trump'ın "karşılıklılık esaslı tarifelerini" iptal etmesi, ardından geçici yüzde 10 verginin de uluslararası ticaret mahkemesince hukuka aykırı bulunması ticaret politikasındaki belirsizliği artırdı.
Komisyon yeni tarifeleri biliyor muydu?
Toplantının en dikkat çekici bölümlerinden biri ise gazetecilerin yeni gümrük tarifeleri hakkında Komisyon'un önceden bilgi sahibi olup olmadığını sorgulaması oldu.
Gill bu soruya doğrudan yanıt vermekten kaçındı.
ABD yönetiminin ortak bildirideki taahhütlerine bağlı kalmasını beklediklerini söyleyen Gill, yeni tarife rejiminin ayrıntıları konusunda soruların Washington'a yöneltilmesi gerektiğini ifade etti.
Gazetecilerin "Peki siz biliyor musunuz?" sorusuna ise yalnızca:
"Bu konuda söyleyeceklerimi söyledim."
ifadeleriyle cevap verdi.
ABD yeni tarife sistemini açıkladı
Beklenen açıklama Cuma günü geldi.
Trump yönetimi geçici yüzde 10 tarifeleri kaldırarak, 60 ülkeye yönelik yüzde 10 ila yüzde 12,5 arasında değişen kalıcı tarifeler uygulamaya başladı.
Avrupa Birliği de yüzde 10'luk vergi diliminde yer aldı.
Washington bu kararı, AB'nin zorla çalıştırılarak üretilen ürünlerin ithalatını yeterince engellemediği iddiasına dayandırdı.
ABD böylece geçici "Section 122" vergilerini kaldırırken, yerine "Section 301" kapsamında yeni tarifeler getirdi.
Avrupa açısından bazı ürünlerde avantaj oluştu
İlk bakışta yeni düzenleme bir değişiklik gibi görünmese de Brüksel açısından bazı önemli kazanımlar içeriyor.
Yeni sistemde;
- mantar ürünleri,
- elmas,
- bazı özel ürün grupları
gümrük vergisinden muaf tutuldu.
Bunun yanında daha önce geçici yüzde 10 verginin üzerine eklenen En Çok Kayrılan Ülke (MFN) tarifeleri de yeni sistem içerisinde yer aldığı için birçok Avrupa ürünü üzerindeki toplam vergi yükü fiilen azalmış oldu.
ABD'nin Dünya Ticaret Örgütü kuralları gereği uyguladığı MFN vergileri Avrupa ürünlerinde ortalama yüzde 4,8seviyesinde bulunuyordu.
Sonuç olarak birçok Avrupa ürünü için ABD pazarı, Perşembe gününe kıyasla daha düşük vergi oranlarıyla karşı karşıya kaldı.
Brüksel memnuniyetini gizlemedi
Avrupa Komisyonu gelişmeyi olumlu karşıladı.
Olof Gill yaptığı açıklamada:
"Bu sonucun AB-ABD ortak bildirisindeki tarife taahhütleriyle uyumlu olmasını memnuniyetle karşılıyoruz."
ifadelerini kullandı.
Komisyon ayrıca yeni sürecin ilave vergi muafiyetleri konusunda müzakerelerin sürdürülmesi açısından olumlu bir zemin oluşturduğunu belirtti.
Ancak asıl risk henüz ortadan kalkmış değil
Uzmanlara göre mevcut iyimserlik yanıltıcı olabilir.
Çünkü ABD Ticaret Temsilciliği (USTR), Avrupa Birliği hakkında başka Section 301 soruşturmaları yürütüyor.
Bunlar arasında;
- Avrupa'nın "aşırı üretim kapasitesi",
- Almanya'nın ilaç sektöründeki fiyat politikaları
gibi başlıklar yer alıyor.
Bu soruşturmaların yeni ve daha yüksek gümrük vergilerine dönüşme ihtimali bulunuyor.
Trump'ın ayrıca bu hafta Google'a kesilen 890 milyon avroluk AB cezası nedeniyle de Brüksel'i açık biçimde tehdit ettiği belirtiliyor.
ABD Başkanı, Avrupa'nın bu karar nedeniyle "çok büyük bir bedel ödeyeceğini" söyledi.
Yeni bir ticaret silahı devreye girdi
Analistleri en fazla endişelendiren gelişme ise Trump yönetiminin bu hafta Kanada'ya karşı ilk kez 1930 tarihli Gümrük Yasası'nın 338. Maddesini (Section 338) kullanması oldu.
Bu düzenleme, ABD Başkanına Amerikan şirketlerini dezavantajlı duruma düşürdüğünü düşündüğü ülkelere tek taraflı olarak yüzde 50'ye kadar gümrük vergisi uygulama yetkisi veriyor.
Uzmanlar, bu maddenin daha önce hiç kullanılmamış olmasına rağmen Trump'ın gelecekte Avrupa dahil diğer ticaret ortaklarına karşı da aynı yöntemi kullanabileceğini değerlendiriyor.
Sheppard Mullin hukuk bürosu yayımladığı değerlendirmede şu ifadeye yer verdi:
"Başkan Trump'ın küresel tarifeleri Section 338 kapsamında yeniden yürürlüğe koymasını engelleyen hiçbir hukuki unsur bulunmuyor."
Baker Tilly Küresel Ticaret Danışmanlığı Direktörü Pete Mento ise bu yöntemin gelecekte ABD ticaret politikasının temel araçlarından biri haline gelebileceğini belirtti.
Belirsizlik sona ermiş değil
Her ne kadar Avrupa Birliği kısa vadede daha düşük bazı gümrük oranları elde etmiş görünse de, uzmanlara göre bu durum kalıcı bir güven ortamı anlamına gelmiyor.
Trump yönetiminin yeni hukuki araçlar kullanarak daha yüksek tarifeler getirme ihtimali devam ediyor. Bu nedenle transatlantik ticaret ilişkilerinde yaşanan mevcut rahatlamanın geçici olabileceği, belirsizlik ve öngörülemezliğin ise önümüzdeki dönemde de süreceği değerlendiriliyor.
Euractiv
