Ukrayna, savaşı sürdürebilmek için Starlink uydularına ihtiyaç duyuyor

Elon Musk’ın iletişim ağından gelen veriler, Ukrayna güçlerinin Rus mühimmatını daha etkili bir şekilde durdurmasına ve cephe hattı boyunca hassas vuruşlar gerçekleştirmesine yardımcı oluyor. 

Avrupa’nın elinde buna kıyaslanabilecek bir alternatif bulunmuyor. Bunun en somut örneği, Ukrayna’nın hava savunma sistemlerinde görülüyor. 

Ukrayna’nın gerek mobil ekiplerden gerekse karadan havaya füze sistemlerinden oluşan hava savunma birimlerinin karşılaştığı en büyük zorluklardan biri, Rusya’nın jet motorlu Geran insansız hava araçları (İHA). 

Her zaman aynı hızda uçmasalar da, bu araçlar artık saatte 300 kilometreyi aşan hızlara ulaşabiliyor. Bunları etkisiz hale getirmek, söz konusu hedefleri yakalayabilecek kadar hızlı ve son derece hassas takip verileriyle yönlendirilen mühimmatlar gerektiriyor. 

İşte bu yüzden, teknoloji milyarderi Elon Musk’a ait olan Starlink şirketinin uydu ağına Ukrayna’nın erişimi hayati bir önem taşıyor.

Ukrayna güçleri bugüne dek, gerekli hızlarda hareket eden mühimmatları yönlendirmek için bu sistemden gelen verileri kullanabiliyordu. 

Ancak hafta başında Washington, saatte 160 kilometrelik bir hız sınırı getirdi. Bunun sonucu olarak, hem ülkenin hava savunması zayıfladı hem de Starlink bağlantısının vazgeçilmez olduğu cephe hattındaki durum olumsuz etkilendi.

Konuyla ilgili ilk uyarı, Salı günü Ukrayna devlet başkanlığı danışmanı Serhii Beskrestnov’dan geldi. Savunma teknolojileri uzmanına göre, Musk’ın teknoloji imparatorluğunun çatı şirketi olan SpaceX, önceden hiçbir bildirimde bulunmaksızın hız eşiklerine dair yeni kısıtlamalar getirdi. 

Pratikte bu durum, örneğin orta menzilli insansız hava araçları saatte 100 veya 120 kilometrelik hızı aştığında, uydu verisi aktarımının ciddi oranda yavaşlaması ya da tamamen kesilmesi anlamına geliyordu. İnsan hayatının söz konusu olduğu bir savaşta, bu hiç de küçümsenecek bir mesele değil.

Musk’ın uyduları, yüksek derecede şifrelenmiş verileri son derece yüksek hızlarla ileterek, İHA operatörü ile insansız hava aracı arasında güvenilir bir iletişim sağlıyor; aynı zamanda elektronik harp sistemlerinin uyguladığı sinyal karıştırma ve engelleme taktiklerini de büyük ölçüde etkisiz kılıyor. 

Ukraynalı askeri analist Oleksandr Kovalenko, bir mesajlaşma sırasında yaptığı değerlendirmede, “Starlink hem sivil halk hem de silahlı kuvvetler için hayati öneme sahip” ifadelerini kullandı. “Dolayısıyla, bu aracı tam kapasiteyle kullanma imkânımızın elimizden alınması olumsuz sonuçlar doğuracaktır.”

Yeni kısıtlamalarla ilgili herhangi bir ön bildirim yapılmadı; Washington da bunları kendisinin getirdiğini doğrulamış değil. 

Ancak Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Perşembe günü Londra’da Financial Times’a verdiği bir röportajda, hizmetteki kısmi aksamayı doğruladı ve bunun bir kaza olmadığını vurguladı. Zelenski, “Bu teknik bir sorun değil, bir irade meselesiydi” dedi.

Bu gelişme, Washington ile Kiev arasında artan gerilimin yaşandığı bir döneme denk geliyor. ABD Başkanı Donald Trump, Ukraynalı mevkidaşının Rusya’nın enerji sektörünü hedef almaya devam etmesinden giderek daha fazla rahatsızlık duyarken; Zelenski ise Moskova ile Washington arasındaki dizel yakıt anlaşmasını ve istihbarat paylaşımındaki kısıtlamaları bir ihanet olarak görüyor. 

Belirsizliği ortadan kaldırmak isteyen Elon Musk ise Çarşamba günü yaptığı açıklamada, savaş zamanında uydu verilerinin erişime açılıp açılmayacağına dair kararların kendisi tarafından değil, hükümet tarafından alındığını belirtti.

Milyarder iş insanı bu noktada haklı mı?

Şirketi SpaceX, yaklaşık 250 uydudan oluşan bir ağ işleten ve Starlink’in askeri ve savunma odaklı birimi olan “Starshield”ın kullanımı için Pentagon ile bir sözleşmeye sahip. 2024 yılının sonlarından bu yana bu hizmet, Ukrayna’da yaklaşık 3.000 mobil terminal aracılığıyla kullanılabiliyor.

Kovalenko, “Yaklaşık 550 kilometre irtifadaki alçak Dünya yörüngesi sayesinde Starlink, 20 ila 40 milisaniye arasında bir sinyal gecikmesi (verinin bir cihazdan diğerine ulaşması için geçen süre) sunuyor” diye ekledi. 

“Bu, insansız hava araçlarından gelen verilerin gerçek zamanlı olarak iletilmesini; Ukrayna yapımı ‘Nettle’ ve ‘Delta’ gibi savaş alanı farkındalık sistemleriyle entegre çalışılmasını ve yüksek hassasiyetli silahların kontrol edilmesini sağlıyor.” 

Delta’ya yapılan atıf, önemsiz bir detay değil. 

Ukraynalı “Aerorozvidka” adlı kuruluş tarafından geliştirilen bu savaş alanı haritalama platformu; termal sensörlerden, keşif amaçlı insansız hava araçlarından, sivil ihbarlardan ve Starshield ağı üzerinden aktarılan uydu görüntülerinden gelen verileri birleştirerek düşman mevzilerini takip ediyor. Delta o kadar etkili oldu ki, şimdiden NATO’nun da dikkatini çekti.

Savaş alanındaki sonuçlar ise dikkat çekici düzeyde. 

Ukrayna ordusunun doğu cephesinde Starlink'e erişim sağlamasıyla birlikte, ordu yalnızca Rus saldırılarına karşı koymayı başarmakla kalmadı; aynı zamanda komuta merkezleri ve mühimmat depoları gibi stratejik hedefleri vurarak önemli zaferler elde etti. 

Şubat ayında ise farklı bir gelişme yaşandı: Musk, işgal altındaki bölgelerde bulunan Rus kullanıcılar için sinyalin büyük ölçüde kesilmesi yönünde bir talimat verdi; böylece yalnızca Ukrayna'ya ait terminaller veri alabilir hale geldi.

El Pais