“Herkesle konuşmamız gerekiyor”
Kapsamlı bir röportajda Arnavutluk Başbakanı, Adriyatik’teki Sazan Adası’nın satışı konusunda Jared Kushner ile yürütülen görüşmeleri savundu.
Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, Avrupa Birliği’nin Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek için Rusya liderliğiyle doğrudan temas kurmamasının ciddi bir hata olduğunu söyledi.
- Delphi Economic Forum kapsamında Yunanistan’da konuşan Rama, “Avrupa’nın Rusya ile tüm kanalları kesmesi büyük bir stratejik hatadır,” dedi.
- “Avrupa her zaman, her zaman, her zaman herkesle konuşmalıdır.”
Bu sözler, Ursula von der Leyen ve AB’nin baş diplomatı Kaja Kallas gibi üst düzey AB yetkililerinin yaklaşımına ters düşüyor.
Bu isimler, Moskova savaşını sürdürmeye kararlı olduğu sürece Rus liderlerle, özellikle Vladimir Putin ile doğrudan görüşmenin anlamsız olduğunu savunuyor.
Ancak AB’ye katılmayı hedefleyen Rama’ya göre Avrupa, Moskova ile doğrudan temas kurmaktan kaçınarak gelecekteki olası bir Ukrayna-Rusya barış anlaşmasında kendisini kenara itiyor.
“Ne kadar ertelersek, sonunda o kadar az söz hakkımız olur. Çünkü bu savaş nasıl biterse bitsin, Rusya bir yere gitmiyor,” dedi. Ayrıca Arnavutluk’un Rusya ile hiçbir bağı olmadığını vurguladı: “Hiçbir bağımlılığımız yok… ne yatırım, ne gaz.”
“Kushner Adası”
Rama’nın açıklamaları, AB liderlerinin Nicosia’da Ukrayna’ya destek ve Hürmüz Boğazı’ndaki İran ablukasının tetiklediği enerji krizini tartıştığı bir dönemde geldi.
13 yıllık iktidarı boyunca Rama, Arnavutluk’u güçlü bir şekilde AB yanlısı konumlandırırken ABD ve Donald Trump ile ilişkilerini sürdürdü. Hatta İran konusundaki ABD politikalarını da övdü.
“İran’a küresel ölçekte nasıl yaklaşılacağına biz karar vermeyiz, ancak o rejimi zayıflatacak her girişimi destekleriz,” dedi.
Ayrıca ABD’nin Arnavutluk’tan operasyon yürütmesine izin verebileceğini, ancak bunun karşılığında hava koruması talep ettiğini belirtti.
Rama’nın Washington ile ilişkileri, Jared Kushner’ın şirketi Affinity Partners ile Sazan Adası’nın olası satışı üzerine yürütülen görüşmeleri de içeriyor.
Kushner, Adriyatik’teki 5 kilometrekarelik bu adayı 1,4 milyar dolara satın alarak lüks bir tatil kompleksine dönüştürmek istiyor.
Bu planlar çevre örgütlerinin sert tepkisini çekti. 41 kuruluş Ocak ayında Rama’ya mektup yazarak projenin AB üyelik süreciyle çeliştiğini savundu.
Rama ise eleştirilere tepki gösterdi: “Adanın satıldığı yönündeki haberler doğru değil… Henüz bir anlaşma yapmadık, müzakere ediyoruz.”
Görüşmelerin Donald Trump’ın ikinci döneminden önce başladığını da ekledi.
Rama’ya göre bu anlaşma AB üyelik sürecini engellemeyecek; aksine bir başarı hikâyesi olabilir: “Yatırım gerçekleşirse Avrupa için güzel bir hediye olur… sürdürülebilir kalkınma ile ilgili.”
“Ciddi bir sanatçı”
Kendini “ciddi bir sanatçı” olarak tanımlayan ve 1,98 boyunda eski bir basketbolcu olan Rama, sıra dışı imajıyla tanınıyor.
Röportajın başında kendi yaptığı ve yapay zekâ destekli heykellerin görsellerini gösterdi ve bunları Berlin’de sergilemeyi planladığını söyledi.
Arnavutluk ayrıca “Diella” adlı dünyanın ilk “yapay zekâ bakanını” tanıtarak dikkat çekti. Ancak yüzü kullanılan oyuncu hükümete dava açtı.
Rama geri adım atmadı: “Onu canlı röportajlara ve hükümet toplantılarına hazırlıyoruz,” dedi.
Bu girişim, Arnavutluk’un modernleşme programının bir parçası. Ülke 2027’ye kadar AB üyelik müzakerelerini tamamlamayı ve 2030’da tam üye olmayı hedefliyor.
Rama, AB genişlemesini bir “genişleme” değil, Avrupa’nın “birleşmesi” olarak görüyor.
Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis ile yaptığı görüşme sonrası, “AB liderlerini Avrupa’nın birleşmesi konusunda hiç bu kadar kararlı görmemiştim,” dedi.
Rama, dış politikada bağımsız kararlar alabileceğini vurgularken, aynı zamanda Avrupa’nın stratejik hedefleriyle “yüzde 100 uyumlu” olduğunu söyledi.
AB üyesi olması durumunda taraf seçmek zorunda kalıp kalmayacağı sorulduğunda ise şu yanıtı verdi:
“Bu, insan ile yapay zekâ gibi. Sanatta en iyi sonucu elde etmek için ikisini de kabul etmek gerekir.”
Politico
