Bu durum, Kiev’in Druzhba petrol boru hattına yapılacak denetimlere izin verme konusundaki isteksizliğini açıklayabilir.
Avrupa Birliği, Kiev’in savaş çabalarını sürdürebilmesi için gerekli olan 90 milyar avroluk kritik krediye Macaristan’ın karşı çıkmasını aşmak için daha önce tahmin edilenden daha fazla zamana sahip olabileceğini düşünüyor.
Brüksel artık Ukrayna’nın bütçe açığıyla ancak önümüzdeki ayın sonunda karşı karşıya kalmasını bekliyor.
Bu tarih, başlangıçta öngörülenden birkaç hafta daha geç.
Kiev ise umutlarını 12 Nisan’da yapılacak kritik parlamento seçimlerinden sonra Macaristan’ın vetosunu kaldırmasına bağlamış durumda.
Bu seçimler, Kremlin’e yakınlığıyla bilinen Başbakan Viktor Orbán’ın iktidardan düşmesine yol açabilir.
AB yetkilileri başlangıçta Ukrayna’nın finansmanının Nisan ayının başında tükenmesini bekliyordu.
Çünkü 90 milyar avroluk finansman planının ilk ödemesinin o tarihte yapılması öngörülüyordu; ancak Budapeşte planı engelledi.
Ancak konuya yakın kaynaklara göre Ukrayna’nın mali sıkıntıyla karşılaşması muhtemelen önümüzdeki ayın sonunu bulacak.
Bu tarih ise Orbán’ın kaybetmesi beklenen seçimlerden birkaç hafta sonrasına denk geliyor.
AB’nin en uzun süre görev yapan liderlerinden biri olan Orbán, Ukrayna’nın savaş çabalarına destek verilmesine güçlü şekilde karşı çıkmasıyla biliniyor.
Enerji politikası
Orbán, Ukrayna üzerinden Macaristan’a Rus petrolü taşıyan Druzhba boru hattının onarılmasını, krediye onay vermek için şart koşuyor.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın Ukrayna’nın enerji altyapısına yönelik yoğun saldırılarının boru hattının hızlı bir şekilde onarılmasını engellediğini söyledi.
Orbán ayrıca Ukrayna’yı, Macaristan’daki muhalefet lideri Péter Magyar’ı desteklemekle de defalarca suçladı.
Çarşamba günü yayımlanan bir ankete göre Magyar’ın Tisza Partisi, başbakanın Fidesz Partisi’nin yaklaşık 12 puan önünde görünüyor. Kiev ise bu suçlamayı reddetti.
Moskova’ya yakın bir tutum sergileyen Slovakya Başbakanı Robert Fico da Çarşamba günü boru hattı onarılmazsa krediyi engelleyebileceği tehdidinde bulundu.
Karaya kıyısı olmayan ve ekonomileri büyük ölçüde Druzhba boru hattına bağımlı olan Macaristan ve Slovakya, geçen hafta boru hattındaki hasarı değerlendirmek için Ukrayna’ya bir “gerçekleri araştırma misyonu” gönderilmesini önerdi. Ancak bu öneri Kiev’den destek görmedi.
Zelenskiy de kısa süre önce Orbán’ın 12 Nisan’daki seçimleri kaybedebileceğini öngördü.
İtalya’nın Corriere della Sera gazetesine verdiği ve Salı günü yayımlanan röportajda Zelenskiy şöyle dedi:
“Orbán’ın seçimi kaybedeceğine inanıyorum ve ardından Macaristan ile normal ilişkileri yeniden kurabileceğiz. Çünkü Macar halkı Rusya yanlısı değil.”
Sıradaki adımlar
Ancak Orbán seçimleri kaybetse bile muhalefetin hızlı bir şekilde hükümet kuracağının garantisi yok. Orbán, 2022’de büyük bir seçim zaferi kazanmasına rağmen mevcut hükümeti kurmak için yedi hafta harcamıştı.
Avrupa Komisyonu’na göre Ukrayna, 2026 ve 2027 yıllarında toplam 135 milyar avroluk bir bütçe ve askeri finansman açığıyla karşı karşıya.
AB, bu açığın 45 milyar avroluk kısmını Norveç ve G7 gibi Batılı müttefikler ile uluslararası kurumların karşılamasını sağlamaya çalışıyor.
Kiev için olumlu bir gelişme olarak Uluslararası Para Fonu (IMF) geçen hafta Ukrayna için dört yıllık 8,1 milyar dolarlık (yaklaşık 7 milyar avro) bir kredi programını onayladı.
Bunun 1,5 milyar dolarlık (1,3 milyar avro) kısmı hemen serbest bırakıldı.
Ancak 19–20 Mart’ta yapılacak AB liderler zirvesi için hazırlanan bir belgeye göre Ukrayna için AB dışından sağlanması gereken 30 milyar avroluk finansman hâlâ güvence altına alınmış değil.
Brüksel hâlâ 90 milyar avroluk kredinin önümüzdeki ayın başında ödenmeye başlanmasını hedeflese de Macaristan vetosunu kaldırmazsa uygulanabilecek alternatif planlar üzerinde de çalışıyor.
Bu planlar arasında, Orbán’ın Aralık ayında yapılan AB liderler zirvesinde krediyi daha önce kabul ettiği gerekçesiyle hukuki olarak onaylamak zorunda olduğu yönünde bir argüman geliştirmek ve krediyi AB’nin uzun vadeli bütçesi yerine ulusal garantilerle desteklemek gibi seçenekler bulunuyor.
Ancak kredi paketinin önündeki tek engel Macaristan değil.
Özellikle Ukrayna’nın, paranın nasıl harcanacağını ayrıntılı biçimde açıklayan mali planı henüz Avrupa Komisyonu’na sunmamış olması da önemli bir sorun.
Bu planın hem AB yürütme organı hem de üye devletler tarafından onaylanması gerekiyor; ancak bundan sonra fonların serbest bırakılması mümkün olacak.
Euractiv
