‘En büyük umudum, yaşayan herkesin, daha fazlasını başarmalarına ve yapmalarına olanak tanıyan bir zeka devriminin faydalarını hissetmesidir.’
Microsoft Yapay Zeka CEO'su ve 2010 yılında DeepMind'ın kurucu ortağı olan Süleyman, günümüzün teknolojik zorluklarına dair değerlendirmede bulundu:
‘En büyük umudum, yaşayan herkesin, daha fazlasını başarmalarına ve yapmalarına olanak tanıyan bir zeka devriminin faydalarını hissetmesidir.’
Son on yılda ve özellikle son beş yılda, yapay zekâ baş döndürücü bir hızla ilerledi. Her gün yeni yapay zekâ uygulamaları ortaya çıkıyor.
Bu devrimi destekleyen çiplerin üreticisi Nvidia, artık dünyanın en değerli şirketi ve Büyük Teknoloji olarak bilinen yedi dev şirket, Amerika Birleşik Devletleri'nin ekonomik motoru haline geldi.
Bazıları bu patlamanın dot-com balonuna benzeyebileceği konusunda uyarıyor, ancak yapay zekânın önümüzdeki on yıllarda insan yaşamı üzerindeki derin etkisinden şüphe duyan çok az kişi var.
Bu büyük değişimin merkezinde, şu anda Microsoft AI'nin CEO'su ve DeepMind'ın kurucu ortağı olan İngiliz teknoloji uzmanı Mustafa Süleyman yer alıyor.
2010 yılında DeepMind'a ürün müdürü olarak katıldığında ve daha sonra uygulamalı yapay zekâyı denetlediğinde, alan yıllardır sessizce, neredeyse utangaç bir şekilde ilerliyordu. Ardından DeepMind, bir zamanlar ulaşılamaz gibi görünen şeyi başardı.
Go şampiyonu Lee Sedol'u 4-1 yenerek dünyayı şaşırtan erken dönem yapay zekâ sistemi AlphaGo, sinir ağlarının büyük ölçekli pekiştirmeli öğrenmeyle birleştirilmesinin, hiçbir insanın hayal bile edemediği stratejiler üretebileceğini gösterdi. Bu gerçekten bir dönüm noktasıydı.
Google'ın 2014'te DeepMind'ı satın alması ve yapay zeka yarışının hızlanmasıyla birlikte Süleyman, alanın önde gelen araştırmacılarından biriydi. Sahip olduğu bakış açısı, ona hem vaatleri hem de tehlikeleri nadir bir şekilde görme olanağı sağladı.
Ona göre en büyük zorluk, yapay zeka, robotik ve sentetik biyolojinin birleşmesinin tetiklediği kapsamlı toplumsal dönüşümdür; işin geleceğinden ve insan ilişkilerinden, iklim değişikliği, sağlık sistemleri, biyogenetik ve jeopolitik rekabet gibi çağımızın belirleyici sorunlarına kadar.
Bu fikirler, Michael Bhaskar ile birlikte yazdığı, teknolojinin yükselişinin ve önümüzdeki fırtınaların etkileyici ve temkinli iyimser tarihini anlatan "Gelecek Dalga: Teknoloji, Güç ve Yirmi Birinci Yüzyılın En Büyük İkilemi" (The Coming Wave: Technology, Power, and the Twenty-First Century’s Greatest Dilemma) adlı kitabını şekillendirdi.
Yapay zeka her şeyi dönüştürebilir, ancak yönetilmezse toplumsal çatışmayı, nihilizmi ve istikrarsızlığı körükleyebilecek gerçek ve acil riskler de taşır. Süleyman'ın ilgili, temkinli iyimserliği, yapay zekayı yönetmek için siyasi bir çerçeveye duyulan ihtiyacın altını çiziyor.
Kutuplaşma, otoriterleşme eğilimi ve ABD-Çin rekabeti çağında bir uzlaşmaya varmak hiç de kolay bir iş olmayacak.
Röportaj Metninde (S) Sorular (C) Cevaplar şeklinde kodlanmıştır.
S: Yapay zeka alanında öncü ve DeepMind'ın kurucu ortağı olarak, gençliğinizde bu hızlandırılmış teknolojik gelişme çağında böylesine temel bir rol oynayacağınızı hiç hayal etmiş miydiniz?
Kitabınızda bahsettiğiniz Venezuelalı hemşehrim Carlota Pérez'in tanımladığı "çılgınlık evresini" kişisel olarak nasıl deneyimlediniz?
C: Dünyaya büyük olumlu etki yapabilecek şeylerle her zaman ilgilendim, ancak yapay zekaya alışılmadık bir yoldan girdim. 2009'da Kopenhag iklim müzakerelerine katıldım.
Bu önemli bir deneyimdi çünkü bana en büyük ve en acil sorunlarımızı çözmek için güvendiğimiz geleneksel kurumların çoğunun bu görevi yerine getiremediğini öğretti.
Aynı zamanda, dijital platformların büyük ölçekte yaygınlaştığını ve büyük etki yarattığını görüyordum. Bana göre yapay zeka bu dünyalar arasında köprü kurabilirdi.
Motivasyonumuz buydu: İklim değişikliği, artan sağlık hizmetleri maliyetleri, durgun verimlilik, yalnızlık ve kopukluk gibi çağımızın büyük sorunlarına anlamlı bir çözüm üretebilecek yapay zeka geliştirmek.
Bu çılgınlığın ötesinde, DeepMind'ın ilk günlerinde karşılaştığımız en büyük zorluklardan biri, neredeyse hiç kimsenin yapay zekadan bahsetmemesiydi. Modası geçmiş ve oldukça tuhaf olarak görülüyordu.
Yapay zeka şimdi her yerde olsa da, o zamanlar uzun bir "kıştan" sonra yeniden ortaya çıkıyordu. Bu yüzden insanları yapay zeka ve genel yapay zekanın peşinden gidilmeye değer gerçek fikirler olduğuna ikna etmek için çok çalışmak zorunda kaldık.
S: Sektördeki bakış açınızdan, günümüz teknoloji uzmanlarının yarattıkları hızlı değişim ve yıkım üzerinde ne kadar kontrol sahibi olduklarını ve bu ortamda rakipleri ve müttefikleriyle nasıl yol aldıklarını düşünüyorsunuz?
C: Teknoloji uzmanları her zaman sorumluluk almalıdır. Yarattığımız şeylerin sonrasında olan her şeyi kontrol edemeyiz, ancak bu, doğru kararları verme sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
S: Büyük dil modelleri gibi teknolojik gelişmeler, bilim kurgudan milyarlarca insanın günlük yaşamına geçti. Toplumun bu tür ani ve büyük ölçekli değişikliklere hazırlanmasına hangi stratejiler yardımcı olabilir?
C: Bu tür geçişler karmaşıktır. Geçmişte, bu değişimler nispeten yavaş gerçekleştiği için sonuçları arka planda kalmıştır. ATM'lerin ne zaman ortaya çıktığını veya süpermarket kiosklarının ne zaman normalleştiğini kimse tam olarak hatırlamıyor.
Bu geçiş daha hızlı, daha doğrudan ve neredeyse herkesi etkileyeceği için daha belirgin olacaktır. Bu yüzden sınırlama ve güvenlik önlemlerini savundum. Ne kadar hızlı yeniden eğitim ve beceri kazandırabiliriz?
İnsanlar iş değiştirirken refah devleti ne kadar destek sağlayabilir? Şu anda karşılaştığımız en büyük zorluk muhtemelen bu, çünkü yapay zekanın milyonlarca ve milyarlarca insana yayılmasını sağlayan ezici güçler var.
El Pais
