Peki Avrupa? LNG’ye Hücum Ediyor
Rusya enerji haritasını yeniden çiziyor: Yaptırım korkusu nedeniyle Hindistan’a petrol ihracatı sert biçimde düşerken, Çin’e yönelik sevkiyatlar hızla artıyor.
Peki Avrupa? Yaklaşan yasaklara rağmen İspanya ve Fransa, kışı atlatabilmek için Rus LNG’sine hücum ediyor ve akışlar 2025’in en yüksek seviyelerine ulaşıyor.
Rus petrolünün ülke dışına akış yönü değişiyor: Finlandiya merkezli Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi’nin (CREA) Rusya’nın enerji ihracatına ilişkin son aylık güncellemesine göre, geçen ay Rusya’dan Çin’e yapılan ham petrol ihracatı bir önceki aya kıyasla %23 artarken, Hindistan’a yapılan ihracat %29 azaldı.
CREA raporunda, Aralık ayında Çin’e yapılan petrol ihracatının Rusya’nın toplam ihracatında %11’lik bir artışa yol açtığı belirtildi. Rapora göre Çin, Aralık ayında Rus petrolü alımlarını en fazla artıran ülke oldu ve ESPO tipi petrol alımları son dört ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
Hindistan ise bu sırada, ABD’den gelebilecek ek gümrük vergileri tehdidi altında, geçen ay Rus ham petrolü ithalatını azalttı.
Böylece ithalat, G7 ülkelerinin Batılı şirketlerce sigortalanan Rus petrol sevkiyatlarına fiyat tavanı getirmesinden bu yana görülen en düşük seviyeye indi.
Zira petrol piyasası yeterince arz fazlasına sahip ve başka kaynaklardan da ithal edilebiliyor
Reuters’ın Aralık ortasında yaptığı bir hesaplamaya göre, Rusya’dan Hindistan’a petrol akışları günlük 1 milyon varilin biraz üzerinde seyrederek görece istikrarlı kalmıştı.
Ancak bu rakam, Kasım ayındaki günlük 1,77 milyon varillik ortalamaya kıyasla ciddi bir düşüş anlamına geliyor.
Bu arada, Avrupa’ya yönelik sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatı arttı. Enerji ve Temiz Hava Araştırma Merkezi’ne göre, Aralık ayında Fransa’nın Rus LNG alımları %18 artarken, İspanya’nın alımları daha da güçlü bir şekilde %27 yükseldi.
Avrupa Birliği’nin tüm üyeleri, bu yılın sonuna kadar Rus LNG’sinin tüm ithalatını durdurmayı öngören yeni bir mevzuatla bağlı olsa da, şimdilik özellikle sert kış koşullarıyla başa çıkabilmek için alımlara devam ediyorlar.
Bu kayda değer artışların sonucu olarak, geçen ay toplam LNG ihracatı bir önceki aya göre %16 artarak 2025’in en yüksek seviyesine ulaştı.
CREA’ya göre, Rusya’nın toplam LNG ihracat gelirleri Aralık ayında %13 artarken, ham petrol ihracat gelirleri %12 düştü. Merkez, bu düşüşün, deniz yoluyla yapılan ihracat gelirlerinin %16 azalmasından kaynaklandığını; bunun da deniz yoluyla ihracat hacimlerindeki %12’lik düşüşün sonucu olduğunu vurguladı.
Sorular ve Cevaplar
- Hindistan, Rus petrolü ithalatını neden bu kadar sert biçimde azalttı?
Hindistan, alımlarını esas olarak jeopolitik ve ekonomik ihtiyat nedeniyle azalttı.
ABD’den gelebilecek ek gümrük vergileri veya ikincil yaptırım tehditleri ve G7 tarafından getirilen fiyat tavanının deniz sigortaları üzerindeki etkileri karşısında Yeni Delhi, tedarik kaynaklarını çeşitlendirmeyi tercih etti.
Petrol piyasasının arz açısından rahat olması sayesinde Hindistan, Rus petrolünü alternatif tedariklerle ikame edebildi ve bu süreçte enerji şoku yaşamadan pragmatik ve fırsatçı bir yaklaşım sergiledi.
- Çin’e yapılan ihracattaki artış, Rusya’nın başka yerlerdeki kayıplarını telafi ediyor mu?
Kısmen evet, ancak kısa vadeli gelirler açısından tamamen değil. Çin’e yönelik akışlardaki %23’lük artış kayda değer ve toplam hacimleri destekleyerek ESPO petrolü ihracatını son dönemin zirvesine taşıdı. Buna karşın veriler, toplam ham petrol gelirlerinin %12 düştüğünü gösteriyor.
Bu durum, Çin’in büyük hacimleri muhtemelen indirimli fiyatlarla satın aldığını ya da Doğu’ya yönelik lojistiğin geleneksel rotalara kıyasla daha karmaşık ve maliyetli olduğunu, dolayısıyla kâr marjlarının aşındığını düşündürüyor.
- Avrupa, yaptırımlara ve durdurma planlarına rağmen neden Rus LNG’si almaya devam ediyor?
Avrupa, ideolojik siyaset ile fiziksel gerçeklik arasındaki klasik ikilemle karşı karşıya.
Mevzuat yıl sonuna kadar ithalatın durdurulmasını öngörse de, sert kış koşulları ve enerji arz güvenliğini sağlama zorunluluğu, özellikle İspanya ve Fransa başta olmak üzere üye ülkeleri piyasada mevcut olanı satın almaya itiyor.
Rus LNG’si hâlâ erişilebilir ve depoların doldurulması ile acil talebin karşılanması için gerekli. Bu da arz sıkıntıları veya fiyat patlamaları riskini almadan ani ve keskin bir kopuşu zorlaştırıyor.
Scenari Economici
