Trump yönetimi, küresel siyasi ve ekonomik dengeleri dramatik şekilde yeniden şekillendiriyor.
Bu süreçte Trump’ın dış politika kararlarının, ticaret, enerji, finans ve jeopolitik denklem üzerinde “iflas yöneticisi” gibi, kural tanımaz bir yeniden yapılandırma yaratıyor.
Dünya, 1945 sonrası dönemde Bretton Woods, Yalta ve Washington mutabakatı gibi anlaşmalarla inşa edilmiş bir uluslararası düzenin içerisine yerleşti. Bu düzen, güç dengeleri, uluslararası hukuk ve mütekabiliyet üzerine kurulmuştu.
Ancak Trump yönetimi, bu kurallı uluslararası sistemi neredeyse sıfırdan yeniden yazıyor ve bunu Air Force One’dan yaptığı açıklamalarla dünyaya ilan ediyor. Bunun anlamı açık: “Artık kurallar üzerinden değil, güç üzerinden yönetilen bir dünya.”
Trump’ın Yeniden Yapılandırma Vizyonu
Trump’ın dış politika ve ekonomi hamleleri aşağıdaki ana eksenlerde dönüşüyor:
1. Jeopolitik Yeniden Çizim: Trump’ın Venezuela politikasından Orta Doğu hamlelerine kadar, uluslararası ilişkilerde müşterek güvenlik ortaklığı yerine bireysel çıkar odaklı ilişkiler koyduğu vurgulanıyor. Bu durum, geleneksel ittifakları sarsıyor, güven duyulan uzlaşma yollarını zayıflatıyor.
2. Ticaret ve Ekonomi: Uluslararası ticaret anlaşmaları, Trump döneminde hızlı ve belirsiz şekilde revize edildi. Eski ticaret kuralları yerine her ülke ile iki taraflı müzakere ağırlıklı, esnek ve dengesiz ticaret anlaşmaları öne çıkıyor.
3. Enerji Politikaları: Petrol ve doğal gaz arz güvenliği, Trump’ın stratejisinde merkezi önemde yer alıyor ve özellikle Venezuela’dan petrol çıkarma girişimi gibi hamleler ile küresel enerji haritası hızla yeniden dağıtılıyor.
4. Finans ve Para Politikası: Trump’ın açıklamaları, doların küresel rezerv para konumunu uzun vadede sürdürmesini sorgulatıyor ve alternatif finans teknolojilerine (ör. dijital paralar, altın bağlantılı mekanizmalar) ilgi uyandırıyor.
Trump’ın “Iflas Yöneticisi” Metaforu
Trump, sanki bir şirketin iflas sürecine atanmış kayyumu gibi davranıyor;
- Dünya ekonomisini yeniden değerlendiren,
- Global anlaşmaları gözden geçiren,
- Daralan kaynakları kendi çıkar çizgisine göre yeniden tahsis eden,
- Uluslararası dengeyi belirsizlik ve güç politikalarıyla yeniden kuran bir aktör olarak hareket ediyor.
Trump sadece ABD çıkarlarını maksimize etmekle kalmıyor. Aynı zamanda küresel yönetişim sistemini anlamsal olarak yeniden yapılandırıyor.
Bu yeni sistemin kuralları yazılı değil; fiilen uygulanan ve her ülkenin kendi çıkarını baskın tuttuğu karmaşık, heterojen bir denge üzerine kurulu olarak görülüyor.
Scenarie Economici
